आतापर्यंत जगातील खाणींमधून काढण्यात आलेल्या एकूण सोन्यापैकी ११ ते १६ टक्के सोने भारतीय कुटुंबांकडे आहे. हे प्रमाण अमेरिका, जर्मनी, इटली आणि रशिया यांच्या एकत्रित गोल्ड रिझर्व्हपेक्षाही अधिक आहे, अशी माहिती अक्षय तृतीया (१९ एप्रिल) पूर्वी गुरुवारी प्रसिद्ध झालेल्या एका अहवालात देण्यात आली आहे.
डिजिटल गुंतवणूक प्लॅटफॉर्म ‘इनक्रेड मनी’च्या अहवालानुसार, भारतातील प्रत्येक तीन कुटुंबांपैकी एक कुटुंब दीर्घकालीन संपत्ती म्हणून स्वेच्छेने सोने साठवते. एका टप्प्यावर भारतीय कुटुंबांकडे असलेल्या सोन्याची किंमत देशाच्या सकल देशांतर्गत उत्पादनाच्या (GDP) १०० टक्क्यांपेक्षा जास्त असल्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता. अहवालात म्हटले आहे की, “भारतामध्ये पिढ्यान्पिढ्या सोने साठवण्याची परंपरा महागाईचे चक्र, चलन संकटे आणि भू-राजकीय धक्के यांमधून विकसित झाली आहे. सोने हे नेहमीच भारतातील एक महत्त्वाचे पर्यायी गुंतवणूक साधन राहिले आहे.”
मार्च २०२५ ते मार्च २०२६ या कालावधीत सोन्याच्या किमतीत सुमारे ९० टक्क्यांची वाढ झाली. २०२२ पासून केंद्रीय बँकांकडून दरवर्षी १,००० टनांपेक्षा अधिक सोन्याची सातत्याने खरेदी, तसेच २०२२ मध्ये रशियाचे ३०० अब्ज डॉलरचे परकीय चलन साठे गोठवण्यासारख्या धोरणात्मक निर्णयांमुळे डॉलर-आधारित मालमत्तांमधील जोखीम अधोरेखित झाली आहे, असे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
हे ही वाचा:
हरियाणा राज्यसभा निवडणुकीत क्रॉस व्होटिंग करणारे काँग्रेसचे पाच आमदार निलंबित
आयएसआय समर्थित दहशतवादी मॉड्यूलचा भंडाफोड; एक जण अटकेत
लष्करचा संस्थापक सदस्य दहशतवादी अमीर हमजावर झाडल्या गोळ्या
लेन्सकार्ट कर्मचाऱ्यांना टिकली, टिळा लावण्यास बंदी? संस्थापकांनी दिले स्पष्टीकरण
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) लंडनमधून आपले सोन्याचे साठे परत आणले आहेत. तसेच चीनने २०२५ पर्यंत आपल्या सर्वात मोठ्या विमा कंपन्यांना त्यांच्या मालमत्तेच्या १ टक्क्यांपर्यंत भौतिक सोन्यात गुंतवणूक करण्याचे निर्देश दिले आहेत, जे या दिशेनेच सूचित करते. चीनच्या या धोरणामुळे पुढील तीन वर्षांत ४५–५३ अब्ज डॉलर (सुमारे ६३०–७५० टन) सोने गुंतवणुकीकडे वळवले जाऊ शकते, जे दरवर्षी खणल्या जाणाऱ्या एकूण सोन्याच्या सुमारे १५–२० टक्के आहे. सोन्याच्या ETF योजनांवर एक वर्षाचा सरासरी परतावा सुमारे ५८.८१ ते ६२.८५ टक्के आहे, तर पाच वर्षांचा CAGR परतावा सुमारे २५.७८ ते २६.११ टक्के आहे. २०२५ मध्ये देशांतर्गत चांदीच्या किमतींमध्ये १७० टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली, तर सोन्याच्या किमतींमध्ये ७६ टक्क्यांपेक्षा जास्त वाढ झाली. ही वाढ निफ्टी आणि S&P 500 सारख्या बेंचमार्क निर्देशांकांपेक्षाही जास्त आहे.