देशाच्या अर्थव्यवस्थेची मजबूत वाटचाल आणि वाढते करपालन याचे आणखी एक सकारात्मक चित्र जून २०२६ मधील वस्तू आणि सेवा कर (जीएसटी) संकलनातून समोर आले आहे. जून महिन्यात देशाचे एकूण (ग्रॉस) जीएसटी संकलन १ लाख ९४ हजार ८१२ कोटी रुपये इतके झाले असून, गेल्या वर्षीच्या याच महिन्याच्या तुलनेत त्यात १३.९ टक्क्यांची वाढ नोंदविण्यात आली आहे. सलग वाढणारे करसंकलन हे देशातील उद्योग, व्यापार, उत्पादन आणि ग्राहकांच्या खर्चातील सातत्यपूर्ण वाढीचे संकेत मानले जात आहेत.
केंद्रीय अर्थ मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, जून २०२५ मध्ये जीएसटी संकलन १ लाख ७१ हजार १०५ कोटी रुपये होते. त्या तुलनेत यंदा जवळपास २३ हजार ७०० कोटी रुपयांची वाढ झाली आहे. त्यामुळे सरकारच्या महसुलात मोठी भर पडली असून, आर्थिक विकासाचा वेग कायम असल्याचे चित्र स्पष्ट झाले आहे.
हे ही वाचा:
व्यावसायिक एलपीजी सिलेंडर तब्बल ₹१८३.५० ने स्वस्त
व्हॉट्सअपमध्ये मोठा बदल! आता फोन नंबर नव्हे, ‘युजरनेम’वरून होणार चॅट
हा प्रयोग भारतासाठी गेम चेंजर ठरणार…
30 जून ठाकरेंचं पतन आणि सचिन अहीर
रिफंडची रक्कम वजा केल्यानंतर सरकारच्या तिजोरीत जमा झालेला निव्वळ (नेट) जीएसटी महसूल १ लाख ६२ हजार ३७७ कोटी रुपये राहिला आहे. हा आकडा मागील वर्षाच्या तुलनेत ११.२ टक्क्यांनी अधिक आहे. दुसरीकडे, उद्योग-व्यवसायांना जून महिन्यात ३२ हजार ४३६ कोटी रुपयांचा जीएसटी रिफंड देण्यात आला असून, त्यामध्येही २९.१ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. वेळेवर रिफंड मिळत असल्यामुळे उद्योग क्षेत्रातील तरलता वाढण्यास मदत होत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
महसुलाच्या घटकांवर नजर टाकल्यास, केंद्रीय जीएसटी (CGST) मधून ३७ हजार ३७६ कोटी रुपये, राज्य जीएसटी (SGST) मधून ४५ हजार ११६ कोटी रुपये, तर एकात्मिक जीएसटी (IGST) मधून ५२ हजार २८२ कोटी रुपयांचा महसूल मिळाला. आयात वस्तूंवरील आयजीएसटी संकलनात तब्बल ३४.६ टक्क्यांची वाढ नोंदविण्यात आली असून, त्यातून ६० हजार ३८ कोटी रुपयांचे उत्पन्न सरकारला मिळाले आहे. यावरून देशातील आयात व्यवहार आणि व्यावसायिक हालचालींमध्येही वाढ झाल्याचे स्पष्ट होत आहे.
राज्यनिहाय आकडेवारीत महाराष्ट्राने पुन्हा एकदा सर्वाधिक जीएसटी संकलन करणारे राज्य म्हणून आपले स्थान कायम ठेवले आहे. राज्यातून ३० हजार ७१४ कोटी रुपयांचा महसूल जमा झाला असून, त्यात ९ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. कर्नाटक आणि गुजरात यांनीही मोठे योगदान दिले आहे. वाढीच्या बाबतीत उत्तर प्रदेश सर्वाधिक आघाडीवर राहिले असून, तेथील जीएसटी संकलनात १९ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. मात्र, मोठ्या राज्यांमध्ये तामिळनाडू येथे जीएसटी संकलनात २ टक्क्यांची घट नोंदविण्यात आली आहे.
जून महिन्यातील जीएसटी संकलनातील ही मजबूत वाढ देशांतर्गत मागणी, वाढती व्यावसायिक उलाढाल, डिजिटल करप्रणालीतील पारदर्शकता आणि सुधारलेले करपालन यांचे सकारात्मक परिणाम असल्याचे मानले जात आहे. सातत्याने वाढणारा करमहसूल सरकारला पायाभूत सुविधा, विकास प्रकल्प आणि सामाजिक योजनांसाठी अधिक आर्थिक बळ देणार असून, आगामी महिन्यांतही अर्थव्यवस्थेच्या वाढीचा वेग कायम राहण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.