जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घसरण झाली असून, ही घसरण प्रामुख्याने मध्यपूर्वेतील तणाव कमी होण्याच्या संकेतांमुळे झाली आहे. इराणने महत्त्वाचा समुद्री मार्ग असलेल्या होर्मूझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) पुन्हा पूर्णपणे खुली असल्याचे जाहीर केल्यानंतर कच्च्या तेलाच्या किमतीत तब्बल १० टक्क्यांपर्यंत घसरण झाली.
ही सामुद्रधुनी जागतिक तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. जगातील सुमारे २० टक्के तेल पुरवठा या मार्गाने होतो. त्यामुळे या मार्गावर कोणताही अडथळा निर्माण झाला तर तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ होते. मागील काही आठवड्यांपासून अमेरिका-इराण संघर्ष आणि इस्रायल-लेबनॉन तणावामुळे या मार्गावर धोका निर्माण झाला होता. परिणामी तेलाच्या किमती १०० डॉलर प्रति बॅरलच्या वर गेल्या होत्या.
हे ही वाचा:
दुहेरी नागरिकत्व प्रकरणी राहुल गांधींविरोधात एफआयआर
राहुल गांधींचे लोकसभेत ‘जादू’चे प्रयोग, भाजपाकडून टीका
भाजपा नेता हत्याकांड प्रकरणी काँग्रेस आमदार विनय कुलकर्णींसह १६ जणांना जन्मठेप
निदा खान आली समोर! गर्भवती असल्यामुळे जामीन द्या!
मात्र आता परिस्थितीत सकारात्मक बदल दिसून येत आहे. इराणने जाहीर केले की, युद्धविरामाच्या काळात सर्व व्यापारी जहाजांना या सामुद्रधुनीतून सुरक्षितपणे प्रवास करता येईल. या घोषणेमुळे तेल पुरवठा सुरळीत राहील, अशी अपेक्षा निर्माण झाली. परिणामी गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीत झपाट्याने घसरण झाली.
ब्रेंट क्रूडची किंमत जवळपास ८८-९० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत खाली आली, तर अमेरिकन WTI क्रूड सुमारे ८०-८५ डॉलर दरम्यान घसरले. ही पातळी गेल्या काही आठवड्यांतील नीचांकी मानली जात आहे.
या घडामोडींमुळे जागतिक शेअर बाजारातही सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले. अमेरिकेतील डाऊ जोन्स, S&P ५०० आणि नॅस्डॅक निर्देशांकात वाढ झाली. ऊर्जा खर्च कमी होण्याची शक्यता वाढल्यामुळे विमान कंपन्या आणि इतर उद्योगांना दिलासा मिळाला. दरम्यान, इस्रायल आणि लेबनॉन यांच्यात १० दिवसांचा युद्धविराम लागू झाल्याने तणाव आणखी कमी झाला आहे. तसेच अमेरिका आणि इराण यांच्यात चर्चेची शक्यता व्यक्त होत असल्याने परिस्थिती अधिक स्थिर होईल, अशी अपेक्षा आहे.
तथापि, परिस्थिती पूर्णपणे सामान्य झालेली नाही. काही लष्करी हालचाली अजूनही सुरू आहेत आणि जहाज कंपन्या पूर्णपणे पूर्ववत झालेल्या नाहीत. त्यामुळे पुढील काळात तेलाच्या किमतीत पुन्हा चढ-उतार होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. एकूणच, होर्मूझ सामुद्रधुनी खुली झाल्यामुळे जागतिक तेल पुरवठ्याबाबतचा ताण कमी झाला असून, त्याचा थेट परिणाम म्हणजे कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घसरण झाली आहे.