इराणमध्ये कठोर इस्लामी कायदे असल्याचा फटका एका प्रसिद्ध इराणी गायिकेला बसला. एका मैफिलीत हिजाब परिधान न करता गाणे सादर केल्याबद्दल तिला या कठोर शिक्षेला सामोरे जावे लागले.
द गार्डियनच्या वृत्तानुसार, अहमदी आणि तिच्या निर्मिती पथकातील आठ सदस्यांना, ज्यामध्ये संगीतकारांचाही समावेश आहे, २०२४ मध्ये तिच्या यूट्युब चॅनेलवर थेट प्रसारित केलेल्या मैफिलीसाठी शिक्षा देण्यात आली. न्यायालयीन कागदपत्रांनुसार, इराणच्या कोम प्रांतातील एका फौजदारी न्यायालयाने या कलाकारांना ७४ फटक्यांची शिक्षा, दोन वर्षे देशाबाहेर जाण्यास बंदी आणि दोन वर्षे कलात्मक उपक्रमांमध्ये सहभागी होण्यास मनाई केली आहे.
कलाकारांवर सार्वजनिक शिष्टाचाराचा भंग केल्याचा आणि “अश्लील व अनैतिक” मानली गेलेली सामग्री तयार करून प्रसारित केल्याचा आरोप ठेवण्यात आला आहे. मात्र, हा निर्णय अद्याप इराणच्या न्यायव्यवस्थेच्या अधिकृत वृत्तसंस्थेकडून प्रकाशित करण्यात आलेला नाही.
मानवाधिकार संघटना आणि वकिलांच्या मते, हा खटला सार्वजनिकरित्या शासनाविरोधात सांस्कृतिक विरोध दर्शवणाऱ्या कलाकारांना रोखण्याच्या व्यापक प्रयत्नांचा भाग आहे. अमेरिकास्थित सेंटर ऑफ ह्युमन राइट्स इन इराण या संस्थेच्या बहार घंदेहारी यांनी या शिक्षेचा निषेध केला. त्या म्हणाल्या की, ही शिक्षा इराणमधील मानवाधिकारांची स्थिती अद्याप बदललेली नसल्याचे दाखवते.
त्यांनी म्हटले, फक्त गाणे गायल्याबद्दल आणि हिजाब न घातल्याबद्दल अहमदीला ७४ फटक्यांची शिक्षा देणे हे इराणमधील मानवाधिकारांची परिस्थिती सुधारलेली नाही याची आणखी एक आठवण आहे. पत्रकार मसिह अलिनेजाद यांनी प्रतिक्रिया देताना सांगितले की, महिलांचा आवाज धोकादायक मानला जात असल्याचे हे उदाहरण आहे आणि त्यांनी याला “महिलांविरुद्धचे अपार्थाइड” असे संबोधले.
मानवाधिकार वकील मोईन खाजेली यांनीही या निर्णयावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. त्यांच्या मते, इराणी कायद्यानुसार महिलांनी गाणे गाणे किंवा संगीत निर्मिती करणे हा गुन्हा नाही. ते म्हणाले, “कलाकार, सामाजिक कार्यकर्ते किंवा नागरिकांना फटक्यांची शिक्षा देणे हा केवळ देशांतर्गत फौजदारी कायद्याचा प्रश्न नाही, तर यात अत्याचार रोखण्याची आणि मानवी प्रतिष्ठेचे रक्षण करण्याची आंतरराष्ट्रीय जबाबदारीही संबंधित आहे.”
इराणी-ब्रिटिश अभिनेत्री नाझनिन बोनिया यांनी या शिक्षेवर टीका करताना म्हटले की, राजकीय बदलांच्या चर्चेनंतरही इराणमधील दडपशाही सुरूच असल्याचे यावरून स्पष्ट होते. ऑस्कर नामांकन मिळालेल्या द सीड ऑफ द सॅक्रेड फिग या चित्रपटात काम केलेल्या आणि नंतर देशाबाहेर गेलेल्या अभिनेत्री सितारे मलेकी म्हणाल्या की, अहमदीच्या सादरीकरणाने त्यांच्या मनात प्रतिकाराची भावना पुन्हा जागी केली.
हे ही वाचा:
“पाकिस्तानात माध्यम स्वातंत्र्य नाही”
पश्चिम आशियातील शांततेचे संकेत
नीट पुनर्परीक्षेपूर्वी एनटीएकडून देशव्यापी रंगीत तालीम
नीट परीक्षेसाठी नागपूरच्या विद्यार्थ्याला २,४०० किलोमीटर दूर अबूधाबीमधील परीक्षा केंद्र
हा वाद डिसेंबर २०२४ मध्ये सुरू झाला, जेव्हा अहमदीने ऑनलाइन मैफिलीत “अझ खुने जवाने वतन” (मातृभूमीच्या युवकांच्या रक्तातून) हे देशभक्तिपर गीत सादर केले. त्या वेळी ती हिजाबशिवाय मंचावर दिसली होती आणि तिच्या सादरीकरणाचा व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणावर व्हायरल झाला.
त्या वेळी २७ वर्षांची असल्याचे सांगितल्या गेलेल्या अहमदी यांनी चार पुरुष संगीतकारांसह काळ्या रंगाचा बिनबाह्यांचा पोशाख परिधान करून आणि केस न झाकता सादरीकरण केले होते. या कार्यक्रमाला नंतर यूट्युबवर लाखो प्रेक्षक मिळाले. कार्यक्रम ऑनलाइन प्रसिद्ध झाल्यानंतर लगेचच अहमदी आणि काही संगीतकारांना अधिकाऱ्यांनी ताब्यात घेतले होते. त्यानंतर त्यांची सुटका करण्यात आली, परंतु नंतर व्हिडिओ प्रकाशित केल्याप्रकरणी त्यांच्याविरुद्ध औपचारिक खटला दाखल करण्यात आला.