उत्तर आफ्रिकेतील मोरोक्कोच्या सीमेलगत असलेल्या स्पेनच्या स्यूटा या स्वायत्त शहरात मोरोक्कोकडून मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतरितांनी प्रवेश केल्यानंतर इटलीने मोठा निर्णय घेतला आहे. इटलीने स्पेनसोबत लागू असलेली शेंगेन मुक्त प्रवास व्यवस्था एका महिन्यासाठी तात्पुरती स्थगित करण्याची घोषणा केली आहे. इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांनी हा निर्णय असामान्य पण आवश्यक उपाय असल्याचे सांगत, राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने हे पाऊल उचलण्यात आल्याचे स्पष्ट केले.
इटलीच्या गृह मंत्रालयाने या निर्णयानंतर स्पेनहून येणाऱ्या हवाई आणि सागरी मार्गावरील प्रवाशांवर अतिरिक्त सीमा तपासणीचे आदेश दिले आहेत. या उपाययोजनेचा उद्देश बेकायदा स्थलांतर रोखणे आणि संभाव्य सुरक्षा धोके टाळणे हा आहे. मात्र, स्पॅनिश नागरिक किंवा इतर युरोपियन संघाच्या नागरिकांवर सर्वसाधारण प्रवासबंदी लागू होणार नसून, मुख्य भर गैर-युरोपीय नागरिकांच्या तपासणीवर असेल.
हा निर्णय स्युटा येथे निर्माण झालेल्या अभूतपूर्व स्थलांतरित संकटाच्या पार्श्वभूमीवर घेण्यात आला आहे. मोरोक्कोहून हजारो स्थलांतरितांनी एकाचवेळी स्युटामध्ये प्रवेश करण्याचा प्रयत्न केला. या संकटामुळे स्थानिक प्रशासनावर मोठा ताण आला असून, स्पेनने अतिरिक्त लष्करी आणि सुरक्षा दल तैनात केले आहेत. अनेक स्थलांतरितांना पुन्हा मोरोक्कोमध्ये परत पाठविण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.
पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांनी सांगितले की, “राष्ट्रीय सुरक्षा आणि इटलीवरील संभाव्य परिणाम टाळण्यासाठी हा निर्णय घेणे आवश्यक होते. हा कायमस्वरूपी निर्णय नसून परिस्थिती नियंत्रणात आल्यानंतर त्याचा फेरआढावा घेतला जाईल.” इटलीने यासोबतच फ्रान्सशीही समन्वय साधून फ्रान्स-इटली सीमावर्ती भागात सीमा तपासणी अधिक कडक करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे बेकायदा स्थलांतरितांचा पुढील प्रवास रोखण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
दरम्यान, इटलीच्या या निर्णयावर स्पेनने नाराजी व्यक्त केली आहे. स्पेनच्या सरकारने हा निर्णय युरोपियन संघाच्या एकात्मतेच्या भावनेला धक्का देणारा असल्याचे म्हटले आहे. विरोधी पक्षांनीही मेलोनी सरकारवर स्थलांतराच्या मुद्द्याचे राजकारण करत असल्याचा आरोप केला आहे. त्यांच्या मते, ही उपाययोजना प्रत्यक्ष परिणामापेक्षा प्रतीकात्मक आणि राजकीय स्वरूपाची अधिक आहे.
हे ही वाचा:
जम्मू-काश्मीरच्या कुलगाममध्ये दहशतवाद्यांकडून दोन मजुरांची गोळ्या झाडून हत्या
मोदींना लक्ष्य करणारी रुचिका अखेर नरमली; हात जोडून मागितली माफी
दिशाभूल झालेल्यांना योग्य दिशा दाखवूया, भारतासाठी एकत्र येऊया
वंदे भारत ठरली लाईफलाईन; प्रथमच जिवंत हृदयाची वाहतूक
शेंगेन करार म्हणजे काय?
शेंगेन करारामुळे सहभागी युरोपीय देशांदरम्यान पासपोर्टशिवाय मुक्त प्रवासाची सुविधा मिळते. या व्यवस्थेमुळे व्यक्ती, वस्तू आणि सेवांची मुक्त हालचाल शक्य होते. मात्र, राष्ट्रीय सुरक्षा, दहशतवादाचा धोका किंवा मोठ्या प्रमाणावर बेकायदा स्थलांतर यांसारख्या विशेष परिस्थितींमध्ये सदस्य देशांना तात्पुरत्या स्वरूपात अंतर्गत सीमा नियंत्रण पुन्हा लागू करण्याचा अधिकार आहे. इटलीने याच तरतुदीचा वापर करून स्पेनसोबतची मुक्त प्रवास व्यवस्था तात्पुरती स्थगित केली आहे.