इराण-इस्रायल तणावाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक तेलपुरवठ्यावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली असताना सौदी अरेबियाने महत्त्वाची पाऊल उचलत आपली ‘ईस्ट-वेस्ट’ तेल पाइपलाइन पुन्हा पूर्ण क्षमतेने सुरू केली आहे. या पाइपलाइनद्वारे दररोज सुमारे ७ दशलक्ष म्हणजेच ७० लाख बॅरल तेलाची वाहतूक पुन्हा सुरू झाली आहे. ही पाइपलाइन सौदीच्या पूर्वेकडील तेलक्षेत्रांमधून पश्चिम किनाऱ्यावरील यानबू बंदरापर्यंत जाते आणि विशेष म्हणजे ती हॉर्मुझ सामुद्रधुनीला वळसा घालते. त्यामुळे सध्याच्या तणावपूर्ण परिस्थितीत या पाइपलाइनचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. इराणकडून ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमुळे काही दिवसांपूर्वी या पाइपलाइनची क्षमता कमी झाली होती, तसेच काही तेलउत्पादन प्रकल्पांवरही परिणाम झाला होता. मात्र सौदी प्रशासनाने तातडीने दुरुस्ती करत ही पाइपलाइन पुन्हा पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित केली आहे.
हे ही वाचा:
टीसीएसची फ्रेशर्स भरतीत कपात, २५,००० ऑफर्सवरच ब्रेक
केवळ महान गायिका नव्हत्या, तर एक यशस्वी उद्योजकही
कॉर्पोरेट धर्मांतरणाविषयी नाशिकमधील टीसीएस कंपनीने दिले स्पष्टीकरण
‘आशा भोसले यांच्या निधनामुळे संगीताच्या दुनियेत मोठी पोकळी’
हॉर्मुझ सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेलवाहतूक मार्ग मानला जातो आणि जागतिक तेलपुरवठ्यापैकी जवळपास २० टक्के तेल या मार्गाने जाते. अशा परिस्थितीत जर हा मार्ग बंद झाला किंवा त्यावर तणाव वाढला, तर जगभरात इंधनटंचाई निर्माण होण्याची भीती असते. त्यामुळे सौदी अरेबियाने पर्यायी मार्ग म्हणून ईस्ट-वेस्ट पाइपलाइनचा वापर वाढवणे ही अत्यंत रणनीतिक चाल मानली जात आहे. या निर्णयामुळे जागतिक बाजारात स्थिरता येण्यास मदत झाली असून तेलाच्या किंमतींवरही नियंत्रण ठेवण्यास हातभार लागला आहे.
भारतासाठी ही घडामोड विशेषतः महत्त्वाची आहे, कारण भारत हा मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल आयात करणारा देश आहे आणि त्यातील मोठा हिस्सा पश्चिम आशियातून येतो. हॉर्मुझ सामुद्रधुनीत तणाव निर्माण झाल्यास भारताच्या इंधनपुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता होती. मात्र सौदी अरेबियाने पर्यायी मार्गाने पुरवठा सुरू ठेवल्यामुळे भारताला सतत आणि तुलनेने स्थिर दरात तेल मिळण्याची शक्यता वाढली आहे. यामुळे देशातील इंधनदरांवरही नियंत्रण राहू शकते आणि महागाईचा दबाव कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
एकूणच, इराणच्या दबावाला प्रत्युत्तर देत सौदी अरेबियाने आपली ऊर्जा व्यवस्थापन क्षमता दाखवून दिली आहे. ईस्ट-वेस्ट पाइपलाइन पुन्हा सुरू करून त्यांनी केवळ स्वतःचा तेलपुरवठा सुरक्षित केला नाही, तर जागतिक बाजारालाही मोठा दिलासा दिला आहे. या निर्णयाचा सकारात्मक परिणाम भारतासारख्या आयातदार देशांवर होणार असून आगामी काळातही अशा पर्यायी मार्गांचे महत्त्व वाढत जाणार आहे.
