अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी इराणविरोधात आक्रमक पवित्रा घेत मध्यपूर्वेला थेट संघर्षाच्या उंबरठ्यावर आणले आहे. सुरुवातीला दिलेली ४८ तासांची मुदत आता वाढवून तब्बल ४०८ तास (१७ दिवस) करण्यात आली असून, हा अल्टिमेटम म्हणजे इराणसाठी “शेवटची संधी” असल्याचा इशारा देण्यात आला आहे. जगातील सर्वात महत्त्वाच्या जलमार्गांपैकी एक असलेली होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) सध्या या संघर्षाचे केंद्र बनली आहे. या सामुद्रधुनीतून दररोज सुमारे २०% जागतिक कच्च्या तेलाची वाहतूक होते. इराणने येथे अडथळे निर्माण केल्यामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा धोक्यात आला आहे.
हे ही वाचा:
न्यायव्यवस्थेला दाखवला ठेंगा; हिमाचल सरकारला १० लाखांचा दंड
AI विभाग आणि महावितरण IPO ला सरकारचा हिरवा कंदील
इराण तणावाचा परिणाम: सोनं ₹१.५ लाखांवर, चांदीतही जोरदार उसळी
ऐतिहासिक…भारताने अणुऊर्जा कार्यक्रमाचा दुसरा टप्पा गाठला; थोरियम रिऍक्टर्सकडे वाटचाल
ट्रम्प यांनी दिलेला ४०८ तासांचा अल्टिमेटम अत्यंत कठोर आहे. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला की, “जर या कालावधीत सामुद्रधुनी खुली झाली नाही, तर इराणच्या तेल प्रकल्पांवर, वीज केंद्रांवर आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवर थेट आणि प्रचंड हल्ले केले जातील.” या विधानामुळे युद्धाची शक्यता अधिक तीव्र झाली आहे.
इराणनेही अमेरिकेच्या या इशाऱ्याला जोरदार प्रत्युत्तर दिले आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, “दबाव आणि धमक्या आम्हाला मान्य नाहीत.” उलट, इराणने गल्फमधील अमेरिकेच्या हितसंबंधांवर आणि ऊर्जा प्रकल्पांवर हल्ल्याची धमकी दिली आहे. त्यामुळे परिस्थिती आणखी स्फोटक बनली आहे.
दरम्यान, या तणावाचा परिणाम जागतिक बाजारांवर स्पष्टपणे दिसू लागला आहे. कच्च्या तेलाच्या किंमती ११० डॉलरच्या पुढे गेल्या असून, गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक तेलवाहू जहाजांनी या मार्गावरून प्रवास टाळला आहे, ज्यामुळे पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली आहे.
सध्याची परिस्थिती पाहता, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष आता निर्णायक टप्प्यात पोहोचला आहे. ट्रम्प यांचा ४०८ तासांचा अल्टिमेटम आणि इराणचा ठाम विरोध यामुळे तडजोडीची शक्यता अत्यंत कमी दिसत आहे.
आता पुढील ४०८ तास हे जगासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. या कालावधीत तोडगा निघाला नाही, तर मध्यपूर्वेत मोठ्या युद्धाचा भडका उडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही — आणि त्याचे परिणाम संपूर्ण जगाला हादरवणारे ठरू शकतात.







