सध्या वाढत्या प्रदूषणामुळे श्वसन नलिकेत जळजळ, खोकला, सर्दी, घसा दुखणे आणि श्वास घेण्यास त्रास अशा तक्रारी सामान्य झाल्या आहेत. या समस्यांशी लढण्यासाठी परिणामकारक उपाय आपल्या दैनंदिन जीवनातील साध्या सवयींमध्येच दडलेले आहेत. भारत सरकारच्या आयुष मंत्रालयानुसार, छोटे बदल स्वीकारल्यास श्वसन प्रणाली मजबूत करता येते आणि प्रदूषणाचे घातक परिणाम टाळता येतात.
आयुष मंत्रालयाने श्वसन आरोग्यासाठी काही सोपे आणि उपयुक्त उपाय सुचवले आहेत. पहिला उपाय म्हणजे कोमट खाऱ्या पाण्याने गुळण्या करणे. यामुळे घशातील जळजळ, दुखणे आणि संसर्ग कमी होतो. दररोज सकाळी व संध्याकाळी कोमट पाण्यात मीठ घालून गुळण्या केल्यास प्रदूषणाचे कण घशात साचत नाहीत आणि श्वसन नलिका स्वच्छ राहते. दुसरा उपाय म्हणजे आलं, तुळस आणि काळी मिरी यांची हर्बल चहा पिणे. ही चहा रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते आणि श्वास घेण्याचा त्रास कमी करते. आलं सूज कमी करते, तुळस अँटी-व्हायरल गुणांनी परिपूर्ण आहे आणि काळी मिरी कफ पातळ करते. दररोज एक-दोन कप ही चहा घेतल्यास सर्दी, खोकला आणि प्रदूषणाच्या परिणामांपासून आराम मिळतो.
हेही वाचा..
हिंदू देवतांचा अपमान केल्याने दक्षिण नेपाळमध्ये हिंसाचार; भारत- नेपाळ सीमा सील
ईडीने फ्लॅट बांधकाम कंपनीची ५१ कोटी रुपयांची मालमत्ता जप्त केली
काँग्रेसचे उपाध्यक्ष हिदायतुल्लाह पटेल चाकुहल्यात ठार
मुंबईतले ठेले, घरपोच सेवा देणाऱ्या पोर्टल्समध्ये घुसखोरांचे प्रमाण चिंताजनक
तिसरा सोपा मार्ग म्हणजे नाक बंद होणे (कंजेशन) कमी करण्यासाठी वाफ घेणे. गरम पाण्यात काही थेंब युकॅलिप्टस तेल घालून किंवा साध्या पाण्याची वाफ घेतल्यास नाक आणि छातीतील जकडण कमी होते, कफ बाहेर पडतो आणि श्वास घेणे सोपे होते. प्रदूषणामुळे होणारी अॅलर्जी आणि सायनसच्या त्रासात हा उपाय खूप फायदेशीर ठरतो. चौथा महत्त्वाचा सल्ला म्हणजे घराच्या आत कचरा किंवा अगरबत्ती जाळणे टाळावे. अगरबत्ती आणि कचरा जाळल्याने घरात धूर पसरतो, जो बाहेरील प्रदूषणापेक्षाही अधिक घातक ठरू शकतो. यामुळे फुफ्फुसांवर ताण येतो आणि श्वसनाचे आजार वाढू शकतात. घर हवेशीर ठेवा आणि अशा धुरापासून दूर राहा. हे सर्व उपाय अत्यंत सोपे आणि घरगुती आहेत. ते अमलात आणल्यास प्रदूषणामुळे होणाऱ्या खोकला, दमा यांसारख्या श्वसन समस्यांवर बर्याच अंशी नियंत्रण ठेवता येते. समस्या जास्त असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला अवश्य घ्यावा.