पावसाळा सुरू होताच वातावरणात गारवा वाढतो, मात्र त्याचवेळी डेंग्यू, चिकुनगुनिया आणि विविध जलजन्य आजारांचे संकटही डोके वर काढते. सततचा पाऊस, साचलेले पाणी, वाढलेली आर्द्रता आणि दूषित पाणी यामुळे संसर्गजन्य आजार झपाट्याने पसरण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे या काळात स्वच्छता, योग्य आहार आणि वैयक्तिक काळजी घेणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे आरोग्य तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.
डेंग्यू आणि चिकुनगुनिया हे एडिस डासांच्या चाव्यामुळे होणारे आजार आहेत. घराच्या आजूबाजूला साचलेले पाणी, कुलर, फुलदाण्या, जुने टायर किंवा उघडी पाण्याची भांडी ही डासांच्या उत्पत्तीची प्रमुख ठिकाणे ठरतात. त्यामुळे आठवड्यातून किमान एकदा साचलेले पाणी काढून टाकणे, डासांची पैदास रोखणे, पूर्ण बाह्यांचे कपडे घालणे आणि डासप्रतिबंधक क्रीम किंवा स्प्रेचा वापर करणे आवश्यक आहे. घरातील खिडक्या आणि दरवाजांना जाळी लावल्यास डासांचा घरात प्रवेश रोखता येतो.
हे ही वाचा:
कोल्हापूरात बंद घरात जिलेटिनच्या काड्यांचा भीषण स्फोट
पंतप्रधान मोदींचा व्हीडिओ हटवल्याबद्दल मेटा आली गुडघ्यावर
विरोधकांना ऐकवेल मोटाभाईचा जवाब?
‘माफी मागणार नाही’; सावजी वादावर तुकाराम मुंढे ठाम
पावसाळ्यात दूषित पाणी आणि अस्वच्छ अन्नामुळे टायफॉईड, कॉलरा, गॅस्ट्रोएन्टरायटिस आणि अतिसारासारख्या जलजन्य आजारांचा धोका देखील वाढतो. त्यामुळे नेहमी उकळलेले किंवा शुद्ध केलेले पाणीच पिणे, ताजे आणि स्वच्छ अन्न खाणे, रस्त्यावरील उघड्यावर मिळणारे पदार्थ टाळणे आणि जेवणापूर्वी तसेच शौचालयानंतर साबणाने हात धुण्याची सवय लावणे गरजेचे आहे.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, ताप, तीव्र अंगदुखी, सांधेदुखी, डोकेदुखी, उलट्या, जुलाब किंवा सततचा अशक्तपणा अशी लक्षणे दिसल्यास दुर्लक्ष करू नये. स्वतःहून औषधे घेण्याऐवजी तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन आवश्यक तपासण्या करून घ्याव्यात. विशेषतः डेंग्यूच्या रुग्णांमध्ये वेळेवर निदान आणि योग्य उपचार केल्यास गंभीर गुंतागुंत टाळता येते.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, पावसाळ्यातील बहुतांश संसर्गजन्य आजार केवळ काही साध्या सवयींमुळे टाळता येऊ शकतात. परिसरात पाणी साचू न देणे, वैयक्तिक स्वच्छता राखणे, सुरक्षित पाणी पिणे, संतुलित आहार घेणे आणि लक्षणे दिसताच त्वरित वैद्यकीय मदत घेणे, हीच निरोगी आणि सुरक्षित पावसाळ्याची गुरुकिल्ली ठरू शकते.