इराणचे नवे सर्वोच्च नेते मोज्तबा खामेनी हे युद्धाच्या सुरुवातीला झालेल्या हवाई हल्ल्यात त्यांच्या वडिलांचा, अयातुला खामेनी यांचा मृत्यू झाला त्या हल्ल्यात झालेल्या गंभीर चेहऱ्याच्या आणि पायांच्या जखमांमधून सावरत आहेत, असे त्यांच्या जवळच्या वर्तुळातील लोकांनी वृत्तसंस्था रॉयटर्सला सांगितले.
हा हल्ला २८ फेब्रुवारी रोजी मध्य तेहरानमधील सर्वोच्च नेत्यांच्या निवासस्थानावर झाला, जो अमेरिका आणि इस्रायल यांनी सुरू केलेल्या संघर्षाच्या पहिल्या दिवशी झाला होता. सूत्रांच्या मते, मोज्तबा खामेनेई यांचा चेहरा विद्रूप झाला असून त्यांच्या एका किंवा दोन्ही पायांना गंभीर दुखापत झाली आहे. या हल्ल्यात त्यांच्या पत्नी, मेव्हणे आणि मेव्हणी यांच्यासह कुटुंबातील काही सदस्यांचा मृत्यू झाला.
जखमी असूनही ते मानसिकदृष्ट्या सतर्क आहेत आणि प्रशासनात सक्रियपणे सहभागी आहेत, असे सांगितले जाते. दोन सूत्रांनी सांगितले की ते ऑडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत बैठकीत सहभागी होतात आणि युद्ध तसेच वॉशिंग्टनसोबतच्या चर्चांसारख्या महत्त्वाच्या निर्णयांमध्ये सहभाग घेतात.
हे ही वाचा:
SIR योजनेमुळे मतदारयादीतून काढली ५ कोटी नावे
रणवीर सिंगने घेतली सरसंघचालक मोहन भागवतांची भेट
मुंबईतून ४५० बांगलादेशी नागरिक ताब्यात
चार इराणी तेल टँकर्सना गुजरातच्या सिक्का बंदरावर परवानगी
त्यांची ही अवस्था अत्यंत संवेदनशील काळात समोर आली आहे, कारण इराण आणि अमेरिकेमधील महत्त्वाच्या शांतता चर्चांना इस्लामाबाद येथे सुरुवात झाली होती.
इराणकडून त्यांच्या जखमांच्या प्रमाणाबाबत कोणतेही अधिकृत निवेदन देण्यात आलेले नाही. ८ मार्च रोजी सर्वोच्च नेते म्हणून नियुक्त झाल्यापासून त्यांचा कोणताही फोटो, व्हिडिओ किंवा ऑडिओ सार्वजनिक करण्यात आलेला नाही, ज्यामुळे त्यांच्या प्रकृतीबाबत आणि भूमिकेबाबत अनिश्चितता वाढली आहे.
संयुक्त राष्ट्रांमधील इराणच्या प्रतिनिधींनी त्यांच्या प्रकृतीबाबत किंवा सार्वजनिक अनुपस्थितीबाबत विचारलेल्या प्रश्नांना उत्तर दिले नाही, असे रॉयटर्सने म्हटले आहे. अमेरिकन गुप्तचर मूल्यांकनाशी संबंधित एका सूत्राने सांगितले की खामेनेई यांचा एक पाय गमावल्याची शक्यता आहे. अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री पीट हेग्सेथ यांनी यापूर्वी १३ मार्च रोजी ते “जखमी असून कदाचित विद्रूप झाले आहेत” असे म्हटले होते.
इराणच्या सरकारी माध्यमांनी मर्यादित माहिती दिली आहे. एका वृत्तनिवेदकाने त्यांना “जानबाज” (युद्धात गंभीर जखमी) असे संबोधले होते. एका वरिष्ठ इराणी अधिकाऱ्याने सांगितले की पुढील एक-दोन महिन्यांत त्यांचे फोटो प्रसिद्ध होऊ शकतात आणि परिस्थिती अनुकूल असल्यास ते सार्वजनिकरित्या दिसू शकतात.
इराणच्या राजकीय व्यवस्थेत सर्वोच्च अधिकार सर्वोच्च नेत्याकडे असतो, जो निवडून आलेल्या राष्ट्राध्यक्षांवर देखरेख ठेवतो आणि इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड्स कॉर्प (IRGC) सारख्या महत्त्वाच्या संस्थांवर नियंत्रण ठेवतो.
विश्लेषकांच्या मते, मोज्तबा खामेनेई यांचे अधिकार अजून पूर्णपणे स्थिर झालेले नाहीत. अलेक्स वतान्का यांनी सांगितले की, ते सातत्याचे प्रतिनिधित्व करत असले तरी त्यांच्या वडिलांप्रमाणे तात्काळ प्रभाव प्रस्थापित करणे कठीण आहे.
“मोज्तबा यांचे मत हे अंतिम निर्णायक मत नसेल. त्यांना स्वतःला सक्षम आणि प्रभावी नेता म्हणून सिद्ध करावे लागेल,” असे वतांका म्हणाले.
त्यांनी पुढे सांगितले की युद्धाच्या काळात आयआरजीसी हे धोरणात्मक निर्णयांमध्ये प्रभावी शक्ती म्हणून पुढे आले आहेत, ज्यामुळे देशातील सत्तासंतुलन बदलत आहे. सर्वोच्च नेते म्हणून मोज्तबा खामेनी यांचे पहिले विधान १२ मार्च रोजी सरकारी वाहिनीवर वाचण्यात आले, ज्यात त्यांनी हॉर्मुझची सामुद्रधुनी बंद ठेवण्याचे आवाहन केले आणि प्रादेशिक देशांना अमेरिकन तळ बंद करण्याचा इशारा दिला. २० मार्च रोजी त्यांनी पर्शियन नववर्षाला “प्रतिरोधाचे वर्ष” असे संबोधले.
त्यानंतर युद्ध, कूटनीती, युद्धविराम चर्चा आणि देशांतर्गत असंतोष यासंबंधी बहुतेक धोरणात्मक भूमिका इतर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी मांडल्या आहेत. त्यांच्या दीर्घ अनुपस्थितीमुळे इराणमध्ये अनेक तर्कवितर्क पसरले आहेत. सोशल मीडियावर “मोज्तबा कुठे आहेत?” असा प्रश्न विचारणारे मीम्सही व्हायरल झाले आहेत, ज्यात प्रकाशझोतात एक रिकामी खुर्ची दाखवली आहे.
