बिहारमधील बांकीपूर विधानसभा पोटनिवडणुकीने मतदारांच्या बदलत्या राजकीय मानसिकतेचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत. या निवडणुकीत अनेक मुस्लिम मतदारांनी राष्ट्रीय जनता दलाऐवजी जनसुराज पक्षाचे संस्थापक प्रशांत किशोर यांना पसंती दिल्याचे समोर आले आहे. केवळ मुस्लिमच नव्हे, तर यादव, सवर्ण, अनुसूचित जाती आणि कायस्थ समाजातील काही मतदारांनीही किशोर यांच्या बाजूने मतदान केल्याचे स्थानिक मतदारांशी झालेल्या चर्चेतून दिसून आले.
या मतदानामागे पारंपरिक पक्षनिष्ठेपेक्षा भाजपला पराभूत करण्यासाठी सर्वाधिक सक्षम उमेदवार कोण? हा प्रश्न अधिक महत्त्वाचा ठरल्याचे मतदार सांगत आहेत. प्रशांत किशोर हे भाजपला सर्वात कडवी टक्कर देऊ शकतात, अशी धारणा तयार झाल्याने विविध समाजघटकांचा कल त्यांच्या दिशेने वळल्याचे चित्र आहे.
सवर्ण मतदारांमध्येही बदल
मंदिरी भागातील भूमिहार समाजातील दीपक शर्मा यांनी सांगितले की, प्रशांत किशोर यांनी मोठमोठी आश्वासने देण्यापेक्षा सार्वजनिक प्रश्नांवर भर दिला. मुलांच्या भविष्यासाठी मतदान करण्याचा संदेश त्यांनी दिल्याने मतदारांवर त्याचा प्रभाव पडला.
ब्राह्मण समाजातील मतदार अखिलेश मिश्रा यांच्या मते, भाजपला सलग विजय मिळत गेल्याने पक्षात आत्मविश्वासाचे रूपांतर अतिआत्मविश्वासात झाले. त्यातच मतदारांशी प्रभावी संवाद साधू न शकणारा उमेदवार दिल्याने भाजपला फटका बसल्याचे त्यांनी सांगितले.
हे ही वाचा:
शेअर बाजाराला ब्रेक! सेन्सेक्स २१० अंकांनी घसरला
हनीट्रॅपच्या जाळ्यातून दहशतवादी कट? मॉडेल्स, इन्फ्लुएन्सर्सचा वापर
राममंदिर दान प्रकरणात साधू-संतांचा कोणताही संबंध नाही
EPF वेतनमर्यादा ₹२५ हजारांपर्यंत वाढणार?
अनुसूचित जातींच्या भागातही किशोरांचा संपर्क
पीरमुहानी आणि दलदली रोड यांसारख्या अनुसूचित जातींचे प्राबल्य असलेल्या भागातही प्रशांत किशोर यांनी वैयक्तिक संपर्क साधला होता. स्थानिक रहिवासी बिट्टू कुमार यांच्या म्हणण्यानुसार, किशोर स्वतः या भागात आले आणि त्यांनी मतदारांकडे बदलासाठी मतदान करण्याचे आवाहन केले.
बिट्टू कुमार यांनी केलेल्या दाव्यानुसार, किशोर यांनी भाजप कार्यकर्त्यांनी पैसे दिले तरी ते स्वीकारण्यास हरकत नाही; मात्र मतदान जनसुराजला करण्याचे आवाहन मतदारांना केले होते.
कायस्थ मतदारांचाही भाजपला धक्का
बँकीपूरमधील बोरिंग कॅनाल रोड, कदमकुआन, एक्झिबिशन रोड आणि राजेंद्र नगर या कायस्थबहुल भागातही भाजपला अपेक्षित साथ मिळाली नसल्याचे सांगण्यात येत आहे.
भाजपसाठी प्रचार केलेल्या एका कायस्थ मतदाराने अखेरीस प्रशांत किशोर यांना मतदान केल्याचे सांगितले. एवढेच नव्हे, तर आपल्या पत्नीनेही जनसुराजच्या उमेदवाराच्या क्रमांक ९ समोरील बटन दाबावे, असे सांगितल्याचा दावा त्यांनी केला.
या भागातील अनेक मतदारांनी नीट-यूजी परीक्षेतील कथित अनियमिततेविरोधातील २५ जुलैच्या बिहार बंददरम्यान विद्यार्थ्यांवर झालेल्या पोलिसांच्या कारवाईबद्दल नाराजी व्यक्त केली.
मुस्लिम मतदारांचा राजदऐवजी प्रशांत किशोरांना पाठिंबा
पाटण्यातील सब्जीबाग परिसरात मुस्लिम मतदारांची मोठी संख्या आहे. या भागातील अनेक मतदारांनी प्रशांत किशोर यांना मतदान करण्यामागे राजदच्या उमेदवाराबाबत असलेली नाराजी आणि भाजपविरोधात मजबूत उमेदवार उभा करण्याची इच्छा असल्याचे सांगितले.
स्थानिक रहिवासी मोहम्मद रिझवान यांच्या म्हणण्यानुसार, परिसरातील काही मुस्लिम मतदारांनी जवळच्या मशिदीत एकत्र येऊन चर्चा केली. भाजपला पराभूत करण्याची सर्वाधिक क्षमता ज्या उमेदवारात आहे, त्यालाच मतदान करण्याचे आवाहन करण्यात आले.
प्रशांत किशोर यांच्या प्रचारामुळे ते भाजपला सर्वात मजबूत आव्हान देत असल्याची भावना मतदारांमध्ये निर्माण झाली होती, असे रिझवान यांनी सांगितले.
राजदच्या कमकुवत प्रचाराचा किशोरांना फायदा?
यारपूर आणि जक्कनपूर परिसरातही यादव समाजातील काही मतदारांचा कल जनसुराजकडे वळल्याचे सांगण्यात येत आहे. स्थानिक मतदार मंगेश यादव यांनी राजदच्या प्रचारातील कमतरतेकडे लक्ष वेधले. त्यांच्या मते, तेजस्वी यादव परदेश दौऱ्यावरून परतल्यानंतर प्रचाराच्या शेवटच्या दोन दिवसांतच सक्रिय झाले. राजदचे ज्येष्ठ नेते सुधाकर सिंह, मीसा भारती, संजय यादव आणि मनोज झा हेही प्रचारात अपेक्षेप्रमाणे सक्रिय दिसले नाहीत.
याउलट भाजपने सुमारे ४० स्टार प्रचारक मैदानात उतरवले होते.
प्रशांत किशोर जवळपास एकट्याच्या जोरावर निवडणूक लढवत असल्याची भावना अनेक मतदारांमध्ये निर्माण झाली आणि त्यामुळे त्यांना पाठिंबा देण्याचा निर्णय घेतल्याचे मंगेश यादव यांनी सांगितले.
तीन दशकांचा भाजपचा गड ढासळला
बँकीपूर मतदारसंघ हा गेल्या जवळपास तीन दशकांपासून भाजपचा मजबूत गड मानला जात होता. २०२५च्या विधानसभा निवडणुकीत भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष नितीन नवीन यांनी सलग पाचव्यांदा हा मतदारसंघ जिंकला होता. त्यांनी राजदच्या रेखा कुमारी यांचा तब्बल ५१ हजारांहून अधिक मतांनी पराभव केला होता. नितीन नवीन यांचे वडील नवीन किशोर प्रसाद सिन्हा यांनी १९९५पासून या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले होते.
मे २०२६मध्ये मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी आणि नितीन नवीन यांनी ११५ कोटी रुपयांच्या मंदिरी नाला प्रकल्पाचे उद्घाटन केले होते. या प्रकल्पातील रस्त्याला नितीन नवीन यांच्या वडिलांचे नावही देण्यात आले.