बृहन्मुंबई महानगरपालिकेला (BMC) मनोरी येथे प्रस्तावित ११,१६६ कोटी रुपयांच्या डीसॅलिनेशन (समुद्री पाणी शुद्धीकरण) प्रकल्पासाठी महाराष्ट्र किनारी क्षेत्र व्यवस्थापन प्राधिकरणाकडून (MCZMA) मंजुरी मिळाली आहे. आता या प्रकल्पाला अंतिम पर्यावरणीय मंजुरीसाठी पर्यावरण, वन व हवामान बदल मंत्रालयाकडे (MoEFCC) प्रस्ताव पाठवण्यात आला असून त्याच्या मंजुरीची प्रतीक्षा आहे. महापालिकेच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, सर्व आवश्यक मंजुरी मिळताच या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे बांधकाम मान्सूनपूर्व सुरू करण्याचे नियोजन आहे. मुंबईच्या पाणीपुरवठा व्यवस्थेला बळकटी देण्याच्या उद्देशाने हा प्रकल्प राबवला जात आहे.
मनोरी येथे उभारण्यात येणारा हा समुद्री पाण्याचा रिव्हर्स ऑस्मोसिस (SWRO) प्रकल्प सुरुवातीला दररोज २०० दशलक्ष लिटर (MLD) पाणी शुद्ध करण्याची क्षमता ठेवणार आहे. भविष्यात ही क्षमता वाढवून ४०० MLD पर्यंत नेण्याचा विचार आहे. डिसेंबर २०२३ मध्ये बीएमसीने या प्रकल्पाचे कंत्राट GVPR इंजिनिअर्स लिमिटेडला दिले होते. या प्रकल्पाची एकूण किंमत ११,१६६.१७ कोटी रुपये इतकी असून त्यापैकी ४,०७७ कोटी रुपये बांधकामासाठी खर्च होणार आहेत. उर्वरित रक्कम २० वर्षांच्या संचालन व देखभाल (O&M), वीज, कर आणि इतर खर्चांवर केली जाणार आहे.
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेला २०२३ मध्ये MCZMA कडून ऑफलाइन मंजुरी मिळाली होती, मात्र नियमांतील बदलांमुळे पुन्हा ऑनलाइन अर्ज करावा लागला. आता MCZMA ची मंजुरी मिळाल्यानंतर प्रस्ताव अंतिम मूल्यांकनासाठी MoEFCC कडे पाठवण्यात आला आहे. महापालिकेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी सांगितले की MoEFCC ची बैठक दर पंधरवड्याला होते आणि एप्रिल अखेरपर्यंत अंतिम पर्यावरणीय मंजुरी मिळण्याची शक्यता आहे. या प्रकल्पासाठी मनोरी येथे १२ हेक्टर जागा निश्चित करण्यात आली असून त्याचा ड्रोन सर्वे पूर्ण झाला आहे. राज्य सरकारने या जमिनीचा ताबा बीएमसीकडे दिला असून औपचारिक हस्तांतरण प्रक्रिया सुरू आहे.
हे ही वाचा:
खेळण्याच्या कारमध्ये बॉम्ब बसवून हल्ल्याची होती योजना
मालदामधील न्यायिक अधिकाऱ्यांना घेराव घातल्याच्या प्रकरणाचा तपास एनआयएकडे
संवेदनशील लष्करी मोहिमेची माहिती उघड करणाऱ्या पत्रकारांवर ट्रम्प संतापले
इराणकडून वीज प्रकल्पांच्या सुरक्षेसाठी ‘मानवी साखळी’च्या संरक्षणाची तयारी
याशिवाय, या प्रकल्पासाठी महाराष्ट्र मेरीटाईम बोर्डसह इतर संस्थांची मंजुरीही आवश्यक आहे. शुद्ध केलेले पाणी मनोरीहून चारकोपमार्गे कांदिवलीतील महावीर नगर येथील टनेल शाफ्टपर्यंत नेले जाणार असून तेथून ते मुंबईच्या पाणीपुरवठा यंत्रणेत जोडले जाईल. यासाठी बीएमसीने जलवाहतूक बोगद्याच्या डिझाइन व बांधकामासाठी निविदा (टेंडर) देखील जारी केली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मुंबईतील वाढत्या पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी हा प्रकल्प महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो. वाढती लोकसंख्या आणि मर्यादित जलस्रोत यामध्ये समुद्राच्या पाण्याचे शुद्धीकरण हा दीर्घकालीन उपाय मानला जात आहे.
