मेटा आणि रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड यांनी गुजरातमधील जामनगर येथे अत्याधुनिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) सक्षम डेटा सेंटर उभारण्यासाठी धोरणात्मक भागीदारीची घोषणा केली आहे. भारताला एआय पायाभूत सुविधांच्या जागतिक केंद्राच्या दिशेने नेणारा हा महत्त्वपूर्ण टप्पा मानला जात आहे. १० जून रोजी जाहीर झालेल्या या करारानुसार रिलायन्स १६८ मेगावॅट क्षमतेचे डेटा सेंटर विकसित करणार असून ते मेटा भाडेपट्ट्यावर घेणार आहे. भविष्यात मागणी वाढल्यास या केंद्राची क्षमता आणखी वाढविण्याची तरतूदही करण्यात आली आहे.
जामनगरमध्ये उभारले जाणारे हे केंद्र भारतातील मेटाचे पहिले “बिल्ट-टू-सूट” डेटा सेंटर असेल. हे केंद्र मेटाच्या विशिष्ट गरजांनुसार विकसित केले जाईल. हा प्रकल्प पुढील दोन वर्षांत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. या प्रकल्पासाठी रिलायन्सकडून डिझाइन, बांधकाम, नेटवर्क कनेक्टिव्हिटी, उपयुक्तता व्यवस्थापन, नवीकरणीय ऊर्जेचे एकत्रीकरण आणि संचालनाशी संबंधित सर्व सेवा पुरवल्या जाणार आहेत. कंपनीच्या संचालक मंडळानुसार जामनगरची निवड अनेक धोरणात्मक कारणांमुळे करण्यात आली आहे.
यामध्ये नवीकरणीय ऊर्जेची उपलब्धता, मुबलक जलस्रोत, भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील सबमरीन केबल लँडिंग स्टेशनची जवळीक आणि जिओच्या विस्तृत फायबर नेटवर्कशी असलेली जोडणी यांचा समावेश आहे. त्यामुळे डेटा सेंटरला उच्च क्षमता आणि स्थिर कनेक्टिव्हिटी मिळणार आहे. मेटाने म्हटले आहे की, हा प्रकल्प भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेबाबत कंपनीची दीर्घकालीन बांधिलकी दर्शवतो. या डेटा सेंटरमुळे जागतिक दर्जाची संगणकीय पायाभूत सुविधा भारतासारख्या वेगाने विकसित होणाऱ्या बाजारपेठेच्या अधिक जवळ येईल आणि एआय तंत्रज्ञान तसेच डिजिटल सेवांच्या विस्ताराला चालना मिळेल.
याशिवाय, प्रकल्पाच्या पर्यावरणीय उद्दिष्टांना बळकटी देण्यासाठी कंपनी स्थानिक भागीदारांसोबत सुमारे १ गिगावॅट नवीकरणीय ऊर्जा क्षमता विकसित करण्यासाठी स्वतंत्र स्वच्छ ऊर्जा करारांवरही काम करत आहे. मुकेश डी. अंबानी यांनी या भागीदारीला भारताच्या डिजिटल क्षेत्रासाठी परिवर्तन घडवून आणणारा क्षण असे संबोधले. त्यांच्या मते, हा प्रकल्प जामनगरला हायपरस्केल एआय कॉम्प्युटिंगच्या जागतिक केंद्रांपैकी एक म्हणून स्थापित करू शकतो. तर मार्क झुकरबर्ग यांनी सांगितले की, ही गुंतवणूक एआय पायाभूत सुविधांच्या जागतिक विस्तारासाठी मेटाच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक आहे. यामुळे रिलायन्स आणि भारतीय बाजारपेठेसोबतचे मेटाचे संबंध आणखी मजबूत होतील.
हे ही वाचा:
मुंबई-पुणे महापौर कार्यालयासह संघ मुख्यालयाला बॉम्बस्फोटाची धमकी
इराणमधील पिण्याच्या पाण्याच्या साठ्यावर अमेरिकेचा हल्ला
इराण युद्धावेळी वापराबाबतच्या चिंतेनंतर भारतात स्टारलिंकच्या मंजुरीवर स्थगिती
पाकिस्तानचा अफगाणिस्तानवर हवाई हल्ला; १३ ठार
तज्ज्ञांच्या मते, हा करार जागतिक एआय स्पर्धेत भारताची भूमिका अधिक बळकट करेल. तसेच, डेटा-आधारित सेवा आणि एआय वर्कलोड्सच्या वाढत्या मागणीची पूर्तता करण्यासाठी जगातील आघाडीच्या तंत्रज्ञान कंपन्या स्थानिक संगणकीय क्षमतेमध्ये गुंतवणूक वाढवत असल्याचेही यावरून स्पष्ट होते.