पंजाबी फिल्म इंडस्ट्रीच्या ‘अमिताभ बच्चन’च्या वाट्याला एकटेपण

अभिनेता सतीश कौल यांनी बी. आर. चोप्रा यांच्या लोकप्रिय महाभारत मालिकेत इंद्रदेवाची भूमिका साकारून घराघरात आपली ओळख निर्माण केली होती. आपल्या अभिनयाने त्यांनी लाखो प्रेक्षकांची मने जिंकली. सतीश कौल यांना पंजाबी सिनेमाचा अमिताभ बच्चन म्हटले जात असे. आपल्या तब्बल चार दशकांच्या करिअरमध्ये त्यांनी ३०० हून अधिक चित्रपट केले. इतकी कीर्ती मिळूनही त्यांच्या आयुष्याचा अखेरचा काळ मात्र एकटेपणा आणि आर्थिक अडचणींमध्ये गेला. सतीश कौल यांचा जन्म ८ सप्टेंबर १९४६ रोजी काश्मीरमध्ये झाला. त्यांचे वडील मोहनलाल कौल हे कश्मीरी कवी होते.

सतीश यांनी आपले शालेय शिक्षण श्रीनगरमध्ये पूर्ण केले आणि अभिनयात करिअर करण्यासाठी पुण्याच्या फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (FTII) मध्ये प्रवेश घेतला. जया बच्चन, डॅनी डेन्झोंगपा आणि शत्रुघ्न सिन्हा हे त्यांचे सहाध्यायी होते. सतीश कौल यांनी करिअरची सुरुवात १९७० च्या दशकात पंजाबी चित्रपटांपासून केली आणि लवकरच ते इंडस्ट्रीचे सुपरस्टार बनले. सस्सी पुन्नू, इश्क निमाणा, सुहाग चूडा, पटोला, आजादी, शेरा दे पुत्त शेर, मौला जट्ट आणि पींगा प्यार दियां यांसारख्या अनेक चित्रपटांमध्ये त्यांनी काम केले. त्यांच्या रोमँटिक आणि भावनिक भूमिकांनी ते प्रेक्षकांचे लाडके बनले.

हेही वाचा..

तेलंगणात गणेश विसर्जन शांततेत

झारखंडमध्ये यावर्षी २४ नक्षलवादी ठार

यूपी डिफेन्स कॉरिडॉरला बळकटी देणार डीआरडीओ

टायगर श्रॉफची ‘बागी ४’ नाही भावला

सतीश यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीतही आपले नशीब आजमावले, पण तिथे त्यांना पंजाबी सिनेमाइतके यश मिळाले नाही. वॉरंट (१९७५), कर्मा (१९८६), आग ही आग (१९८७), कमांडो (१९८८), राम लखन (१९८९), प्यार तो होना ही था (१९९८) अशा अनेक हिंदी चित्रपटांमध्ये त्यांनी काम केले. बॉलिवूड सुपरस्टार शाहरुख खान यांनी एका मुलाखतीत सांगितले होते की, त्यांनी आयुष्यातली पहिली शूटिंग सतीश कौल यांच्या चित्रपटाची पाहिली होती. त्यानंतरच त्यांना अभिनयात यायचे ठरले.

सतीश कौल यांनी पंजाबी सिनेमातल्या आपल्या अद्वितीय अभिनयाने चाहत्यांची मने जिंकली. पंजाबी आणि हिंदी चित्रपटांव्यतिरिक्त त्यांनी दूरदर्शनवरही अनेक लक्षवेधी भूमिका केल्या. विक्रम आणि बेताळ तसेच शाहरुख खानसोबतचा सर्कस हा त्यांचा लोकप्रिय टीव्ही शो होता. पंजाबी सिनेमातील योगदानाबद्दल २०११ मध्ये त्यांना पीटीसी लाइफटाइम अचिव्हमेंट अवॉर्ड देऊन सन्मानित करण्यात आले. त्यांचे वैयक्तिक जीवन मात्र खूप चढउतारांनी भरलेले होते. लग्नानंतर थोड्याच काळात त्यांचा घटस्फोट झाला आणि पत्नी मुलासह परदेशी गेली. २०११ मध्ये ते मुंबईहून लुधियानाला गेले आणि तिथे अभिनय शाळा सुरू केली, पण ती शाळा तोट्यात गेली.

२०१५ मध्ये त्यांची कुल्ह्याची हाडे तुटली आणि ते तब्बल अडीच वर्षे खाटेवर होते. या काळात त्यांची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत बिकट झाली. एका पंजाबी टीव्ही मुलाखतीत त्यांनी आपल्या आयुष्याबद्दल मनमोकळेपणाने बोलताना सांगितले होते की, आता ते पूर्णपणे लाचार झाले आहेत. “मी बाथरूममध्ये पडून गंभीर जखमी झालो. त्यानंतर मला रुग्णालयात दाखल व्हावे लागले. माझे घर विकले गेले आहे. लुधियानाला मी एक शाळा सुरू केली होती, पण त्यात मला खूप नुकसान झाले. त्यामुळे घर विकावे लागले. माझी काळजी घेणारा कोणी नाही, कारण अनेक वर्षांपूर्वी माझा घटस्फोट झाला आहे आणि पत्नी मुलासह विदेशात आहे. माझ्याकडे उपचाराचे पैसे नाहीत. फिल्म इंडस्ट्रीकडून मदत मागितली, लोक वचन देऊन गेले पण कोणी परतले नाही,” असे त्यांनी सांगितले होते. १० एप्रिल २०२१ रोजी लुधियानामध्ये कोविड-१९ च्या संसर्गामुळे ७४ वर्षांचे सतीश कौल यांचे निधन झाले. त्यांच्या मृत्यूने चाहत्यांना मोठा धक्का बसला. तसेच, प्रकाशझोतात असूनही कलाकारांच्या वैयक्तिक संघर्षांवर आणि त्यांच्या अनिश्चित भविष्यावर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले.