भारतात सॅटेलाइट इंटरनेट सेवा सुरू करण्यासाठी एलॉन मस्क यांच्या स्टारलिंक कंपनीने पुन्हा एकदा प्रयत्न सुरू केले आहेत. भारतात प्रवेशासाठी नियामक अडथळ्यांचा सामना करणाऱ्या स्टारलिंकने आता ‘जेन-२’ सॅटेलाइट नेटवर्कच्या मंजुरीसाठी भारतीय अंतराळ नियामक IN-SPACe कडे नव्याने अर्ज केल्याची माहिती समोर आली आहे. या नव्या नेटवर्कमध्ये थेट मोबाइल डिव्हाइसशी कनेक्ट होण्याची क्षमता अर्थात Direct-to-Device (D2D) तंत्रज्ञानाचा समावेश आहे.
स्टारलिंकच्या भारतातील प्रवेशाला यापूर्वी नियामक अडथळ्यांचा सामना करावा लागला होता. केंद्रीय गृह मंत्रालयाने सुरक्षेशी संबंधित कारणांमुळे स्टारलिंकच्या मंजुरीची प्रक्रिया रोखली होती. आता कंपनीने नव्याने अर्ज करून भारतात आपली पुढील पिढीची सॅटेलाइट सेवा सुरू करण्याचा मार्ग मोकळा करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
दरम्यान, एलॉन मस्क यांनी भारतातील ग्रामीण आणि कमी इंटरनेट सुविधा असलेल्या भागांसाठी स्टारलिंक उपयुक्त ठरू शकते, असा दावा केला आहे. ग्रामीण भागात पारंपरिक मोबाइल नेटवर्क आणि ब्रॉडबँडची उपलब्धता तुलनेने कमी आहे. भारतातील ग्रामीण इंटरनेट सब्स्क्रिप्शन घनता प्रति १०० लोकांमागे ४८.३१, तर शहरी भागात ती १२६.८० आहे. त्यामुळे फायबर किंवा मोबाइल टॉवर पोहोचवणे कठीण असलेल्या भागांसाठी सॅटेलाइट इंटरनेट महत्त्वाचा पर्याय ठरू शकतो.
स्टारलिंक ही Low Earth Orbit (LEO) सॅटेलाइटवर आधारित इंटरनेट सेवा आहे. पारंपरिक जिओस्टेशनरी सॅटेलाइट पृथ्वीपासून सुमारे ३६ हजार किलोमीटर उंचीवर असतात, तर स्टारलिंकचे सॅटेलाइट सुमारे ५५० किलोमीटर उंचीवर फिरतात. त्यामुळे डेटा प्रवासाचा वेळ कमी होऊन तुलनेने कमी लेटन्सी मिळते. या सेवेसाठी मोबाइल टॉवर किंवा फायबर नेटवर्कची गरज नसते. ग्राहकाच्या ठिकाणी स्टारलिंकचे उपकरण बसवून सॅटेलाइटशी थेट कनेक्शन मिळू शकते. भूकंप, पूर यांसारख्या आपत्तीच्या काळात पारंपरिक मोबाइल टॉवर किंवा वीज व्यवस्था बंद पडल्यासही अशी सेवा उपयोगी ठरू शकते.
हे ही वाचा:
अभ्यास न केल्याने शिक्षिकेने थप्पड मारली; ६ वर्षांचा मुलगा तिथेच गतप्राण
इम्रान खान तपासणीनंतर पुन्हा तुरुंगात रवाना
मुंबईत पाडकामादरम्यान क्रेन रेल्वेच्या ओव्हरहेड वायरवर कोसळली
९ पेक्षा जास्त सिम कार्ड असतील तर सावधान! २४ ऑगस्टपासून नवा नियम
भारतात स्टारलिंकची व्यावसायिक सेवा सुरू होण्यासाठी अजूनही सुरक्षा मंजुरी, स्पेक्ट्रम वाटप आणि इतर नियामक प्रक्रिया पूर्ण होणे आवश्यक आहे. त्यामुळे नव्या अर्जानंतरही भारतात स्टारलिंककधी प्रत्यक्ष सुरू होणार, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.