श्रीकृष्ण जन्माष्टमीच्या निमित्ताने भक्तांना विशेष उत्सुकता असते. नारायणधाम सज्ज झाले आहे. देशभरात असे अनेक मंदिरे आहेत, जी भक्ति आणि आश्चर्य यांचे अद्भुत मिश्रण सादर करतात. असेच एक मंदिर तेलंगणा राज्याच्या राजधानी हैदराबादपासून सुमारे ६० किलोमीटर दूर यदगिरिगुट्टा या रमणीय टेकडीवर वसले आहे. या नारायण मंदिराचे नाव आहे श्री लक्ष्मी नरसिंह स्वामी मंदिर. हे मंदिर एक अद्वितीय आध्यात्मिक केंद्र आहे, जिथे भक्ति आणि निसर्ग यांचा विलक्षण संगम पाहायला मिळतो. या मंदिराला यदाद्री किंवा पंच नरसिंह क्षेत्रम असेही म्हणतात आणि हे भगवान विष्णूच्या नरसिंह अवतारास समर्पित आहे. मंदिराच्या दिव्य तेजामुळे ते ‘तेलंगणा चे तिरुपती’ म्हणून ओळखले जाते. रोज १० ते १५ हजार भक्त येथे दर्शन, लक्ष तुलसी पूजा आणि अभिषेक यांसारख्या अनुष्ठानांसाठी येतात.
यदगिरिगुट्टा मंदिराची स्थापना त्रेतायुगाशी संबंधित आहे. स्कंद पुराणानुसार, यद ऋषि, जे महान ऋषि ऋष्यशृंग आणि संता देवीचे पुत्र होते, यांनी हनुमानजींच्या कृपेने या टेकडीवर तपस्या केली. त्यांच्या भक्तीने प्रसन्न होऊन भगवान नरसिंह यांनी पाच रूपे – ज्वाला नरसिंह, योगानंद नरसिंह, गंडभेरुंड नरसिंह, उग्र नरसिंह आणि लक्ष्मी नरसिंह – या रूपांमध्ये दर्शन दिले. यद ऋषिच्या विनंतीवर भगवानांनी या पाच रूपांना स्थायी रूपाने या टेकडीवर वास करण्याचा वरदान दिला. ही पाचही मूर्त्या मंदिरातील गुफेत दगडावर कोरल्या आहेत, जे भक्तांसाठी अत्यंत खास आहेत.
हेही वाचा..
पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री इशाक डार यांनी पुन्हा पाजळली !
सेना प्रमुखांचा बठिंडा लष्करी तळाला दिली भेट
माओवाद्यांविरुद्ध मोठी कारवाई!
जनतेसाठी खुले झाले दिल्ली विधानसभा संकुल
यदगिरिगुट्टा मंदिर १२ फूट उंच आणि ३० फूट लांबीची नैसर्गिक गुफा आहे. मंदिराची वास्तुकला द्रविड शैली आणि आगम शास्त्रावर आधारित आहे. २०१६ ते २०२२ दरम्यान करोडों रुपयांच्या खर्चाने मंदिराचे नूतनीकरण करण्यात आले, ज्यामध्ये काळा ग्रॅनाइट (कृष्ण शिला) वापरला गेला. मंदिरात सात गोपुरम, मंडपम आणि १२ अलवार स्तंभ आहेत. गर्भगृहात लक्ष्मी नरसिंहाची चांदीची मूर्ती आणि इतर चार रूपांची दगडी मूर्त्या आहेत. परिसरात हनुमान मंदिर आणि गंडभेरुंड नरसिंह मंदिरही आहेत. मंदिरात वर्षभर उत्सवांचे वातावरण असते. ब्रह्मोत्सवम (फेब्रुवारी-मार्च), नरसिंह जयंती आणि वैकुंठ एकादशी यांसारख्या सणांमध्ये हजारो भक्त सहभागी होतात. सकाळी ४ ते रात्री ९:३० पर्यंत दर्शन आणि सुप्रभात सेवा, सहस्रनाम अर्चना यांसारखे अनुष्ठान होतात. मंदिरातील प्रसाद व्यवस्थाही उल्लेखनीय आहे.
मंदिरात पोहोचणे अतिशय सोपे आहे. यदगिरिगुट्टा सड़क आणि रेल मार्गद्वारे चांगले जोडलेले आहे. हैदराबादपासून ६० किलोमीटर दूर एनएच १६३ मार्गने २ तासात पोहोचता येते. जवळची रेल्वे स्थानके रायगिरी (५ किमी) आणि भोंगिर (१३ किमी) आहेत. राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ ९० किमी दूर आहे. मंदिरात अतिथिगृह, खासगी हॉटेल आणि धर्मशाळा उपलब्ध आहेत.
