कच्च्या तेलाच्या दरवाढीमुळे प्लास्टिक पॅकेजिंग महाग

पश्चिम आशियातील इराणशी संबंधित युद्धपरिस्थितीचा परिणाम आता भारतातील पॅकेज्ड पिण्याच्या पाण्याच्या उद्योगावर दिसू लागला आहे. कच्च्या तेलाच्या दरात झालेल्या वाढीमुळे प्लास्टिक पॅकेजिंगचा खर्च वाढला असून बाटल्या, झाकणं आणि लेबल्सच्या किंमतीत मोठी वाढ झाली आहे. त्यामुळे सुमारे ५ अब्ज डॉलर (सुमारे ₹४१,००० कोटी) किमतीच्या भारतातील पॅकेज्ड वॉटर उद्योगावर दबाव वाढला आहे.

उद्योगातील उत्पादकांच्या माहितीनुसार, प्लास्टिक तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पॉलीइथिलीन टेरेफ्थॅलेट (PET) या पॉलिमरच्या किंमतीत गेल्या काही आठवड्यांत ४० ते ५० टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे. याशिवाय बाटल्यांच्या झाकणांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिकच्या दरातही दुप्पटपर्यंत वाढ झाली असल्याचे उत्पादकांनी सांगितले. या वाढत्या खर्चामुळे अनेक कंपन्यांच्या उत्पादन खर्चात मोठी वाढ झाली आहे.
हे ही वाचा:
पाकड्यांच्या अबरारवर बोली; सनरायझर्सवर बहिष्कार?

भारताला केलेल्या विनंतीनंतर अमेरिकेकडून इतर देशांना रशियन तेल खरेदीची परवानगी

भारतामध्ये सध्या पॅकेज्ड पाण्याच्या उद्योगात २,००० हून अधिक लहान आणि मध्यम उत्पादक कार्यरत आहेत. या कंपन्यांना कच्च्या मालाच्या दरवाढीचा सर्वाधिक फटका बसत आहे. काही उत्पादकांनी वितरकांसाठी आधीच बाटलीमागे ₹०.५० ते ₹१ पर्यंत दरवाढ केली आहे. उदाहरणार्थ, पूर्वी वितरकांना ₹१० ला मिळणारी १ लिटरची बाटली आता ₹११ पर्यंत विकली जात असल्याचे उद्योगातील सूत्रांनी सांगितले.

भारतामध्ये दरवर्षी अंदाजे २० अब्ज ते २५ अब्ज पाण्याच्या बाटल्या विकल्या जातात. उन्हाळ्याच्या काळात या मागणीत मोठी वाढ होते. मार्च ते जून या चार महिन्यांत पॅकेज्ड पाण्याची मागणी साधारण ३० ते ४० टक्क्यांनी वाढते. त्यामुळे याच काळात उत्पादन खर्च वाढल्यास कंपन्यांना मोठा आर्थिक ताण सहन करावा लागू शकतो.

भारतातील पॅकेज्ड वॉटर उद्योगात बिसलेरी, किन्ले, अक्वाफिना, रिलायन्स आणि टाटा समूहाशी संबंधित ब्रँड्स प्रमुख आहेत. मोठ्या कंपन्या सध्या वाढलेला खर्च स्वतः उचलण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र उद्योगातील तज्ज्ञांच्या मते, कच्च्या मालाच्या किंमती वाढत राहिल्यास लवकरच किरकोळ बाजारातही बाटलीबंद पाण्याच्या किंमती वाढण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, भारतातील प्रीमियम पाण्याचा बाजारही वेगाने वाढत आहे. सध्या या सेगमेंटचा आकार सुमारे ४०० दशलक्ष डॉलर (सुमारे ₹३,३०० कोटी) इतका आहे. या प्रीमियम सेगमेंटमधील काही ब्रँड्सनी आधीच आपल्या उत्पादनांच्या किंमती १० ते १८ टक्क्यांपर्यंत वाढवल्या आहेत.

उद्योगातील तज्ज्ञांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या किंमती १०० डॉलर प्रति बॅरलच्या आसपास राहिल्यास प्लास्टिक पॅकेजिंगचा खर्च आणखी वाढू शकतो. त्याचा थेट परिणाम पाण्याच्या बाटल्यांच्या किंमतीवर होण्याची शक्यता आहे.

एकूणच, पश्चिम आशियातील तणाव आणि तेलाच्या दरवाढीमुळे भारतातील पॅकेज्ड पाण्याच्या उद्योगात खर्चाचा दबाव वाढला आहे. परिस्थिती अशीच राहिल्यास आगामी उन्हाळ्यात ग्राहकांना बाटलीबंद पाण्यासाठी अधिक पैसे मोजावे लागू शकतात.