IDBI बँकेसाठी अब्जावधींची शर्यत; खासगीकरणाला निर्णायक वळण

केंद्र सरकारच्या बहुप्रतीक्षित IDBI बँक खासगीकरण प्रक्रियेला अखेर निर्णायक वळण मिळाले आहे. सरकार आणि भारतीय आयुर्विमा महामंडळ (LIC) यांच्या संयुक्त मालकीतील ६०.७ टक्के हिस्सेदारी विक्रीसाठी कॅनडास्थित फेअरफॅक्स फायनान्शियल होल्डिंग्स आणि दुबईस्थित एमिरेट्स NBD यांनी सुधारित अंतिम आर्थिक बोली सादर केली आहे. यापूर्वी सादर झालेल्या बोली सरकारच्या अपेक्षित मूल्यांकनापेक्षा कमी असल्याने प्रक्रिया रखडली होती. मात्र आता नव्या बोलींचे मूल्यमापन सुरू असून, पुढील एका महिन्यात अंतिम निर्णय होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

सूत्रांच्या माहितीनुसार, फेअरफॅक्स सध्या या शर्यतीत आघाडीवर आहे. कंपनीने सरकारसोबत सातत्याने चर्चा सुरू ठेवली असून, भारतीय बँकिंग क्षेत्रात दीर्घकालीन गुंतवणुकीची तयारी दर्शवली आहे. दुसरीकडे, एमिरेट्स NBD ने अलीकडेच भारतातील दुसऱ्या बँकिंग व्यवहारात मोठी गुंतवणूक केल्यामुळे IDBI बँकेच्या शर्यतीत त्यांचा उत्साह तुलनेने कमी झाल्याचे सांगितले जात आहे.
हे ही वाचा:
रशियन तेलावरून भारताला मोठा दिलासा!

ममतांची साथ सोडत तृणमूलचे मदन मित्रा बंडखोर गटात

बंगालमधील सरकार बदलल्यामुळे तस्लिमा नसरिन १९ वर्षांनी कोलकात्यात येणार
IDBI बँकेतील केंद्र सरकारची ४५.४८ टक्के आणि LIC ची ४९.२४ टक्के हिस्सेदारी आहे. यापैकी एकत्रित ६०.७ टक्के नियंत्रणात्मक हिस्सा विकण्याचा निर्णय २०२२ मध्ये घेण्यात आला होता. मात्र मूल्यांकन, नियामक मंजुरी, पेन्शन व ग्रॅच्युइटीशी संबंधित दायित्वे आणि जागतिक आर्थिक अनिश्चितता यांसारख्या कारणांमुळे प्रक्रिया वारंवार लांबत गेली. आता सुधारित बोली आल्याने व्यवहार पूर्ण होण्याची शक्यता पुन्हा वाढली आहे.

IDBI बँकेचे खासगीकरण हे भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकेच्या धोरणात्मक विक्रीचे सर्वात महत्त्वाचे उदाहरण ठरणार आहे. हा व्यवहार यशस्वी झाल्यास भारतीय बँकिंग क्षेत्रात परदेशी गुंतवणुकीला मोठी चालना मिळेल, तसेच सरकारच्या विनिवेश (Disinvestment) कार्यक्रमालाही गती मिळेल. सरकार सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांमध्ये परकीय थेट गुंतवणुकीची (FDI) मर्यादा वाढवण्याचाही विचार करत असल्याने या व्यवहाराकडे देश-विदेशातील गुंतवणूकदारांचे विशेष लक्ष लागले आहे.

या घडामोडींमुळे शेअर बाजारातही IDBI बँकेच्या समभागांमध्ये सकारात्मक हालचाल दिसून आली. गुंतवणूकदारांना खासगीकरणानंतर बँकेच्या व्यवस्थापनात, कार्यक्षमतेत आणि व्यवसाय विस्तारात सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे. बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, व्यवहार अंतिम टप्प्यात पोहोचल्याने बँकेच्या भविष्यातील वाढीबाबत गुंतवणूकदारांचा विश्वास अधिक मजबूत होऊ शकतो.