पश्चिम आशियातील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारतासाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. भारतीय ध्वज असलेला एलपीजी (LPG) टँकर ग्रीन सान्वी (Green Sanvi) याने अत्यंत संवेदनशील अशा होर्मुज सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) यशस्वीरित्या मार्ग काढला आहे. या घटनेमुळे देशातील इंधन पुरवठ्याबाबतची चिंता काही प्रमाणात कमी झाली आहे. ग्रीन सान्वी हा टँकर सुमारे ४४,००० मेट्रिक टन LPG घेऊन भारताकडे येत आहे. हा साठा भारताच्या काही तासांच्या घरगुती गॅस गरजा पूर्ण करू शकतो, त्यामुळे त्याचे महत्त्व खूप मोठे मानले जात आहे. हा टँकर शुक्रवारी संध्याकाळी होर्मुज सामुद्रधुनी पार करून पुढे निघाला असून, तो ६ एप्रिलपर्यंत मुंबईत पोहोचण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
हे ही वाचा:
भारत-दक्षिण कोरियामध्ये जहाजबांधणी क्षेत्रातील कौशल्य विकासासाठी करार
वाढत्या उष्णतेत शरीराला थंडावा देणारा ‘खरबूज’! आयुर्वेदात काय म्हटले आहे?
रशियाकडून भारताला ऊर्जा पुरवठा वाढवण्याचा प्रस्ताव
‘हमारा बजाज’ मागील आवाज हरपला! गायक विनय मांडके यांचे निधन
विशेष म्हणजे, पश्चिम आशियातील सुरू असलेल्या युद्धाच्या परिस्थितीत होर्मुज मार्ग अत्यंत धोकादायक बनला आहे. या मार्गावरून जगातील मोठ्या प्रमाणात तेल आणि गॅस वाहतूक होते. मात्र सध्याच्या संघर्षामुळे अनेक जहाजे अडकली होती आणि हालचालींवर मोठे निर्बंध आले होते. अशा परिस्थितीत ग्रीन सान्वीने सुरक्षितपणे प्रवास पूर्ण केल्यामुळे भारतासाठी हा मोठा दिलासा मानला जातो.
ग्रीन सान्वी हा मार्च महिन्यापासून होर्मुज पार करणारा सातवा भारतीय LPG टँकर ठरला आहे. याआधी शिवारिक, नंदा देवी, जग वसंत, पाइन गॅस, BW Elm आणि BW Tyr या टँकर्सनी देखील हा मार्ग पार केला होता.
तथापि, अजूनही परिस्थिती पूर्णपणे सामान्य झालेली नाही. सध्या अनेक भारतीय जहाजे अजूनही पर्शियन गल्फमध्ये अडकलेली आहेत आणि त्यांना इराणकडून परवानगी मिळण्याची प्रतीक्षा आहे. काही अहवालांनुसार, अजूनही सुमारे १७ भारतीय जहाजे या भागात आहेत.
भारताची LPG गरज मोठ्या प्रमाणावर आयातीवर अवलंबून आहे. जवळपास ६०% LPG आयात केली जाते, त्यातील बहुतेक पुरवठा पश्चिम आशियातून येतो. त्यामुळे होर्मुज सामुद्रधुनीतील अडथळ्यांचा थेट परिणाम भारताच्या इंधन सुरक्षेवर होतो.
दरम्यान, भारत सरकारने इराणशी राजनैतिक पातळीवर संपर्क ठेवून भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न सुरू ठेवले आहेत. इराणने ‘नॉन-होस्टाइल’ (शत्रू नसलेल्या) देशांच्या जहाजांना ठराविक अटींवर मार्ग देण्याची तयारी दर्शवली आहे, ज्यामुळे भारतीय जहाजांना थोडासा दिलासा मिळाला आहे.
एकूणच, ग्रीन सान्वीचा सुरक्षित प्रवास हा भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी सकारात्मक संकेत आहे. मात्र, पश्चिम आशियातील तणाव पूर्णपणे कमी होईपर्यंत LPG पुरवठा आणि जहाजांची हालचाल ही अनिश्चितच राहणार आहे.
