भारताच्या मोबाईल उत्पादन क्षेत्रात मोठा आणि सकारात्मक बदल दिसून येत आहे. ताज्या अहवालानुसार, देशात तयार होणाऱ्या एकूण स्मार्टफोनपैकी सुमारे २८ टक्के मोबाईल आता भारतीय (देशांतर्गत) कंपन्यांकडून तयार केले जात आहेत. म्हणजेच, भारतात बनणाऱ्या प्रत्येक चार मोबाईलपैकी एक मोबाईल हा स्थानिक कंपन्यांचा असतो. ही बाब भारताच्या उत्पादन क्षमतेत झालेली मोठी प्रगती दर्शवते.
या वाढीमागे स्थानिक कॉन्ट्रॅक्ट मॅन्युफॅक्चरिंग कंपन्यांचा मोठा वाटा आहे. डिक्सन टेक्नॉलॉजीज आणि भगवती प्रॉडक्ट्स यांसारख्या कंपन्यांनी मोबाईल उत्पादन क्षेत्रात वेगाने प्रगती केली आहे. या कंपन्या आता केवळ भारतीय ब्रँडसाठीच नव्हे, तर जागतिक ब्रँड्ससाठीही मोबाईल तयार करत आहेत. त्यामुळे त्यांना मोठ्या प्रमाणात ऑर्डर्स मिळत आहेत आणि उत्पादन क्षमता वाढत आहे.
हे ही वाचा:
कॉन्सर्ट्सच्या आड ड्रग्सचा धंदा, नार्को टेररिझमचा विळखा
जम्मू- काश्मीरमधील झुल्फिकारने ‘कृष्ण’ बनून हिंदू महिलेला ओढले प्रेमाच्या जाळ्यात
महाराष्ट्राचे लक्ष्य ३० लाख कोटी
आम आदमी पक्षाचा भाजपावर ‘ऑपरेशन लोटस’चा गंभीर आरोप
Samsung, Xiaomi आणि Realme यांसारख्या आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांनीही भारतात उत्पादन वाढवण्यावर भर दिला आहे. या कंपन्या आता स्थानिक उत्पादकांसोबत भागीदारी करून मोबाईल तयार करत आहेत. यामुळे “मेक इन इंडिया” या उपक्रमाला अधिक बळ मिळत आहे.
सरकारच्या उत्पादन-आधारित प्रोत्साहन (PLI) योजनेमुळेही या क्षेत्राला मोठी चालना मिळाली आहे. या योजनेमुळे कंपन्यांना भारतात उत्पादन वाढवण्यासाठी आर्थिक प्रोत्साहन मिळते. परिणामी, देशात गुंतवणूक वाढली आणि रोजगारनिर्मितीलाही चालना मिळाली.
२०२५ मध्ये भारतातील स्मार्टफोन उत्पादनात सुमारे ८ टक्क्यांची वाढ झाली आहे, तर मोबाईल निर्यातीत तब्बल २८ टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली आहे. सध्या भारतात तयार होणाऱ्या मोबाईलपैकी मोठा हिस्सा परदेशात निर्यात केला जात आहे. त्यामुळे भारत जागतिक मोबाईल उत्पादन केंद्र म्हणून पुढे येत आहे.
तज्ञांच्या मते, पुढील काळातही निर्यात आणि स्थानिक उत्पादन या दोन्ही गोष्टी भारताच्या मोबाईल उद्योगाच्या वाढीस चालना देतील. मात्र, कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमती आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील अडचणी ही काही आव्हाने अजूनही आहेत.
एकूणच, देशांतर्गत कंपन्यांचा मोबाईल उत्पादनातील वाढता वाटा हा “आत्मनिर्भर भारत” या उद्दिष्टाकडे जाणारा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. भारत आता केवळ ग्राहक बाजार न राहता, उत्पादन केंद्र म्हणूनही आपली ओळख मजबूत करत आहे.
