चीनच्या खनिजसंपत्तीत मोठी भर

जागतिक अर्थव्यवस्थेतील आपले वर्चस्व अधिक मजबूत करण्याच्या दिशेने चीनने मोठे यश मिळवले आहे. चीनमध्ये सोने, निकेल, रेनियम यांसह तब्बल १७ महत्त्वाच्या दुर्मिळ खनिजांच्या संसाधनांमध्ये मोठी वाढ झाल्याचे समोर आले आहे. चीनच्या नैसर्गिक संसाधन मंत्रालयाने केलेल्या सर्वेक्षणानुसार, रेनियमच्या संसाधनांमध्ये २०० टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली आहे. तर सोन्याचे साठे ५० मोठ्या खनिज साठ्यांच्या आणि निकेलचे साठे ३० मोठ्या खनिज साठ्यांच्या समतुल्य वाढले आहेत. जागतिक स्तरावर खनिजांच्या पुरवठा साखळीवर वर्चस्व निर्माण करण्यासाठी प्रयत्नशील असलेल्या चीनसाठी हा शोध महत्त्वाचा मानला जात आहे.

या शोधामध्ये रेनियम या दुर्मिळ धातूने विशेष लक्ष वेधले आहे. रेनियमचा वापर प्रामुख्याने लढाऊ विमानांच्या जेट इंजिनमध्ये आणि उच्च तापमान सहन करणाऱ्या विशेष मिश्रधातूंच्या निर्मितीसाठी केला जातो. त्यामुळे संरक्षण आणि एरोस्पेस उद्योगात या धातूला मोठे महत्त्व आहे. याशिवाय गॅलियम, इंडियम, टँटलम आणि व्हॅनेडियम यांसारख्या महत्त्वाच्या खनिजांच्या संसाधनांमध्येही लक्षणीय वाढ नोंदवण्यात आली आहे. इलेक्ट्रॉनिक्स, सेमीकंडक्टर, बॅटरी आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या निर्मितीसाठी या खनिजांचा वापर केला जातो.
हे ही वाचा:
देशात एक कोटी घरे रिकामी, तरीही स्वस्त भाड्याच्या घरांची टंचाई!

दिवाळीआधी व्यावसायिक गॅस सिलिंडर महागला

चीनने या संसाधनांचा शोध घेण्यासाठी देशातील २७ प्रांत आणि स्वायत्त प्रदेशांमध्ये व्यापक सर्वेक्षण केले. या मोहिमेत १,८०० हून अधिक कार्यरत खाणींचा अभ्यास करण्यात आला. जवळपास १०० संस्थांनी आणि २,००० सर्वेक्षकांनी या मोहिमेत सहभाग घेतला. याशिवाय शिनजियांग प्रांतातील बैचेंग येथे झिरकॉनचा महत्त्वपूर्ण साठाही आढळला आहे. झिरकोनियमचा वापर अणुऊर्जा प्रकल्प आणि एरोस्पेस उद्योगात केला जात असल्याने या शोधालाही विशेष महत्त्व आहे.

या नव्या शोधामुळे चीनची खनिज क्षेत्रातील ताकद आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. विशेषतः संरक्षण, इलेक्ट्रॉनिक्स, स्वच्छ ऊर्जा आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञानासाठी आवश्यक असलेल्या खनिजांच्या पुरवठ्यावर चीनचे नियंत्रण अधिक मजबूत होऊ शकते. मात्र, संसाधनांच्या साठ्यात झालेली वाढ म्हणजे प्रत्यक्ष उत्पादनात तातडीने वाढ होईल असे नाही. तरीही जागतिक खनिज बाजारपेठेत चीनचे धोरणात्मक महत्त्व वाढवणारी ही घडामोड मानली जात आहे.