अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्ह (US Fed) च्या ताज्या धोरणात्मक निर्णयानंतर सोन्या-चांदीच्या किमतीत मोठी घसरण झाली असून गुंतवणूकदारांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. जागतिक घडामोडी आणि व्याजदर धोरण यांचा थेट परिणाम मौल्यवान धातूंवर होत असल्याचे पुन्हा स्पष्ट झाले आहे. गुरुवारी (१९ मार्च २०२६) MCX वर सोन्या आणि चांदीच्या दरात सुमारे २ टक्क्यांपर्यंत घसरण नोंदवली गेली. एप्रिल डिलिव्हरीसाठी सोन्याचे फ्युचर्स सुमारे ₹१,५१,७१२ प्रति १० ग्रॅमपर्यंत घसरले, तर मे डिलिव्हरीसाठी चांदी ₹२,४३,०८३ प्रति किलोपर्यंत खाली आली.
हे ही वाचा:
एचडीएफसी बँकेचा शेअर कोसळला; ₹१ लाख कोटींचे नुकसान
इराणमधील जगातील सर्वात मोठ्या गॅस क्षेत्रावर इस्रायलचा हल्ला
एचडीएफसी बँकेचे अध्यक्ष अतनू चक्रवर्ती यांचा नैतिक कारणांमुळे राजीनामा
गुरुत्वाकर्षणाला आव्हान देणारी लेहमधील ‘मॅग्नेटिक हिल’!
या घसरणीमागचे प्रमुख कारण म्हणजे अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने व्याजदर ३.५% ते ३.७५% दरम्यान कायम ठेवण्याचा घेतलेला निर्णय. बाजाराला व्याजदर कपातीची अपेक्षा होती, मात्र फेडने “थांबा आणि पाहा” अशी भूमिका घेतल्याने गुंतवणूकदारांचा उत्साह कमी झाला.
व्याजदर वाढलेले किंवा उच्च पातळीवर कायम राहिल्यास सोने-चांदीसारख्या मालमत्तांमध्ये गुंतवणूक कमी आकर्षक ठरते, कारण त्यावर व्याज मिळत नाही. त्यामुळे गुंतवणूकदार डॉलर किंवा बाँडसारख्या पर्यायांकडे वळतात. याच कारणामुळे जागतिक बाजारातही सोन्याचे दर सुमारे ४,८५० डॉलर प्रति औंस आणि चांदी ७५ डॉलरच्या आसपास घसरल्याचे दिसून आले.
याचवेळी पश्चिम आशियातील (Middle East) तणावही वाढलेला आहे. साधारणपणे अशा परिस्थितीत सोने सुरक्षित गुंतवणूक (safe haven) म्हणून वाढते, पण यावेळी उलट चित्र दिसले. कारण वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमतीमुळे महागाईचा दबाव वाढला आहे आणि त्यामुळे फेड व्याजदर कमी करण्यास तयार नाही.
भारतीय बाजारातही याचा थेट परिणाम झाला. MCX वर सोने सुमारे ₹१,५१,७१२ च्या आसपास आणि चांदी ₹२.४५ लाखांच्या खाली गेल्याचे दिसून आले.
तज्ज्ञांच्या मते, सध्या बाजारात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता आहे. फेडचे पुढील धोरण, डॉलरची ताकद आणि पश्चिम आशियातील तणाव या तीन घटकांवर सोन्या-चांदीच्या किमतींचा पुढील कल अवलंबून असेल.
एकूणच, व्याजदर कपातीची शक्यता कमी झाल्यामुळे आणि जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेमुळे मौल्यवान धातूंमध्ये सध्या दबाव दिसत आहे. मात्र दीर्घकालीन दृष्टीने सोने-चांदी अजूनही सुरक्षित गुंतवणूक पर्याय मानले जातात, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
