देशात घरांच्या किमती वाढल्या, पण खरेदीचा वेग मंदावला!

भारतीय रिअल इस्टेट बाजारात घरांच्या किमतींची वाढ कायम असली, तरी विक्रीच्या वेगात काहीशी घट होत असल्याचे चित्र समोर आले आहे. आर्थिक वर्ष २०२७च्या पहिल्या तिमाहीत देशातील घरांच्या किमतींमध्ये वार्षिक आधारावर वाढ झाली. कोटक इन्स्टिट्यूशनल इक्विटीजच्या अहवालानुसार, या कालावधीत देशभरातील घरांच्या सरासरी किमती सुमारे ६ टक्क्यांनी वाढल्या. दिल्ली, नोएडा, ग्रेटर नोएडा, चेन्नई आणि बंगळुरू यांसारख्या प्रमुख बाजारपेठांनी या वाढीत मोठी भूमिका बजावली.

किमती वाढत असताना घरांच्या विक्रीचे प्रमाण मात्र तितक्या वेगाने वाढलेले नाही. आर्थिक वर्ष २०२७च्या पहिल्या तिमाहीत देशभरातील निवासी घरांची विक्री सुमारे २४७ दशलक्ष चौरस फूट राहिली. वर्षभराच्या तुलनेत त्यात केवळ ३ टक्के वाढ झाली, तर मागील तिमाहीच्या तुलनेत विक्रीत ३ टक्क्यांची घट झाली. त्याचवेळी नव्या प्रकल्पांच्या लॉन्चमध्येही घट झाली. नव्या प्रकल्पांचा पुरवठा वार्षिक आधारावर १४ टक्क्यांनी कमी होऊन सुमारे २४२ दशलक्ष चौरस फुटांवर आला.
हे ही वाचा:
हिमनदीचा नैसर्गिक बांध तुटला अन् नेपाळमध्ये महाप्रलय!

ईदच्या मिरवणुकीदरम्यान लालबाग-परळमध्ये राडा; दोन गटांत हाणामारी

या परिस्थितीमुळे रिअल इस्टेट बाजारात एक महत्त्वाचा बदल दिसून येत आहे. घरांची विक्री मोठ्या प्रमाणात वाढण्याऐवजी किमती वाढल्यामुळे विक्रीचे एकूण मूल्य वाढत आहे. अहवालानुसार, पहिल्या तिमाहीत निवासी घरांच्या विक्रीचे मूल्य वार्षिक आधारावर ९ टक्क्यांनी वाढले. यामध्ये घरांच्या किमतीतील ६ टक्के वाढ आणि विक्रीच्या प्रमाणातील ३ टक्के वाढ यांचा वाटा आहे. त्यामुळे मागणी कायम असली तरी ग्राहकांकडून घर खरेदीचा निर्णय अधिक विचारपूर्वक घेतला जात असल्याचे संकेत मिळतात.

प्रमुख बाजारपेठांमध्ये परिस्थिती मात्र वेगवेगळी आहे. राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रात निवासी घरांची विक्री सुमारे २७ टक्क्यांनी घटली. याउलट मुंबई महानगर प्रदेशात विक्री ४१.५ दशलक्ष चौरस फूट, बंगळुरूमध्ये ३०.७ दशलक्ष चौरस फूट आणि हैदराबादमध्ये ३४.३ दशलक्ष चौरस फूट राहिली. बंगळुरू आणि हैदराबादमध्ये नव्या प्रकल्पांच्या मोठ्या प्रमाणातील लॉन्चमुळे विक्रीला आधार मिळाला.

दरम्यान, भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या आकडेवारीनुसार, आर्थिक वर्ष २०२७च्या पहिल्या तिमाहीत अखिल भारतीय घर किंमत निर्देशांकात वार्षिक ३.६ टक्क्यांची वाढ झाली, तर तिमाही आधारावर तो १.१ टक्क्यांनी वाढून ११७.५ वर पोहोचला. चंदीगड, जयपूर, कानपूर, लखनौ आणि तिरुवनंतपुरम या शहरांनी वार्षिक वाढीत महत्त्वाचे योगदान दिले.

मात्र, वाढत्या किमती आणि तुलनेने मंदावलेली विक्री यामुळे परवडणाऱ्या घरांचा प्रश्न पुन्हा चर्चेत आला आहे. जून २०२६ अखेरीस देशभरातील न विकल्या गेलेल्या घरांचा साठा सुमारे १.८ अब्ज चौरस फूट होता, जो मागील बारा महिन्यांच्या विक्रीच्या तुलनेत सुमारे १.९ वर्षांचा साठा ठरतो. त्यामुळे आगामी काळात घरांच्या किमती, ग्राहकांची क्रयशक्ती आणि नव्या पुरवठ्याचा समतोल हा रिअल इस्टेट बाजारासाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे.