केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पीयूष गोयल यांनी मंगळवारी फ्रान्समधील नीस शहरातील प्रसिद्ध गॅलरीज लाफायेट येथे युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (यूपीआय) सेवा सुरू केली. यामुळे फ्रान्सला जाणाऱ्या भारतीय पर्यटकांना आता परिचित डिजिटल प्लॅटफॉर्मद्वारे सहजपणे पेमेंट करता येणार आहे.
पीयूष गोयल यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वरील पोस्टमध्ये म्हटले की, “भारताच्या जागतिक दर्जाच्या डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्मला फ्रान्समधील प्रमुख रिटेल केंद्रांपैकी एका ठिकाणी आणणे हे यूपीआयच्या जागतिक विस्तारातील आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. लायरा कलेक्ट आणि एनआयपीएल यांच्या भागीदारीतून राबविण्यात आलेला हा उपक्रम मोठ्या प्रमाणावर विश्वासार्ह, सुलभ आणि परस्पर-सुसंगत डिजिटल उपाय देण्याची भारताची क्षमता दर्शवतो.” ते पुढे म्हणाले की, “या लॉन्चमुळे भारत आणि फ्रान्समधील आर्थिक व तांत्रिक संबंध अधिक मजबूत होतील. तसेच दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक भागीदारीची वाढती व्याप्ती आणि महत्त्वाकांक्षा अधोरेखित होईल.”
ही डिजिटल पेमेंट व्यवस्था भारत आणि फ्रान्समधील व्यवहारांच्या पद्धतीत मोठा बदल घडवून आणणार आहे. यामुळे भारतीय प्रवाशांना चलन बदलण्याची गरज, मोठ्या प्रमाणात रोख रक्कम बाळगण्याची अडचण किंवा परकीय चलन विनिमय शुल्क यांसारख्या समस्यांना सामोरे जावे लागणार नाही. तसेच, फ्रान्समधील व्यवसायांनाही याचा फायदा होणार असून तंत्रज्ञानप्रेमी भारतीय पर्यटकांपर्यंत त्यांची सहज पोहोच होईल. त्यामुळे व्यवहारांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे.
३ जून रोजी कंबोडियामध्ये यूपीआय सेवा सुरू झाल्यानंतर फ्रान्स हा यूपीआय स्वीकारणारा दुसरा देश ठरला आहे. नोम पेन्ह येथे झालेल्या औपचारिक कार्यक्रमानंतर या सहकार्याची सुरुवात झाली होती. या कार्यक्रमात कंबोडियाच्या राष्ट्रीय बँकेच्या गव्हर्नर चिया सेरे तसेच भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे (आरबीआय) वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. अधिकृत निवेदनानुसार, या कार्यक्रमाद्वारे बाकोंगच्या केएचक्यूआर (कंबोडियाचा राष्ट्रीय क्यूआर कोड) प्रणालीद्वारे सीमापार क्यूआर पेमेंट लिंक स्थापन करण्याचा पहिला टप्पा पूर्ण झाला आहे. या टप्प्यामुळे लाखो भारतीय प्रवाशांना कंबोडियातील सुमारे ४५ लाख व्यापाऱ्यांकडे क्यूआर कोड स्कॅन करून सहज पेमेंट करता येणार आहे. पुढील टप्प्यात दोन्ही देशांदरम्यान द्विमार्गी (टू-वे) पेमेंट कॉरिडॉर सुरू केला जाणार आहे.
हे ही वाचा:
ट्रम्प यांच्या नाराजीकडे दुर्लक्ष; लेबनॉनवरील इस्रायली हल्ले सुरूच
दहशतवादी कट उधळला; शहजाद भट्टी नेटवर्कशी संबंधित सात जणांना अटक
आत्मनिर्भर भारताची विक्रमी भरारी! संरक्षण उत्पादन १.७८ लाख कोटींवर
‘इंडो-पॅसिफिक’ऐवजी पुन्हा ‘पॅसिफिक कमांड’! अमेरिकेचा निर्णय
सध्या या उपक्रमात फ्रान्सला जाणाऱ्या भारतीय प्रवाशांना प्राधान्य देण्यात आले असले, तरी भविष्यात ही सेवा अधिक व्यापक स्वरूपात विस्तारली जाणार आहे. पुढील टप्प्यात हा कॉरिडॉर पूर्णपणे द्विमार्गी होईल. यामुळे भारतात येणारे कंबोडियाचे नागरिक त्यांच्या देशातील बँकिंग आणि डिजिटल पेमेंट अॅप्सचा वापर करून भारतभरातील लाखो यूपीआय क्यूआर कोड स्कॅन करू शकतील. परिणामी, अत्याधुनिक आणि परस्पर-सुसंगत द्विमार्गी आर्थिक नेटवर्कची निर्मिती होणार आहे.