- मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे जागतिक कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी उसळी पाहायला मिळत आहे. इराण युद्धासंदर्भातील चर्चा ठप्प झाल्याने आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील सुरक्षेचा प्रश्न गंभीर बनल्याने ब्रेंट क्रूडची किंमत १०५ डॉलर प्रति बॅरलच्या वर पोहोचली आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात अस्थिरता वाढली असून तेलपुरवठ्याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेलवाहतूक मार्ग मानला जातो. जगातील जवळपास २० टक्के कच्च्या तेलाची वाहतूक या मार्गातून केली जाते. मात्र गेल्या काही दिवसांत जहाजांवरील हल्ले, जहाज जप्ती आणि सुरक्षेच्या धोक्यांमुळे या मार्गावरील हालचालींवर परिणाम झाला आहे. त्यामुळे तेलपुरवठा विस्कळीत होण्याची भीती निर्माण झाली असून त्याचा थेट परिणाम तेलाच्या दरांवर दिसून येत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, जर मध्यपूर्वेतील परिस्थिती आणखी चिघळली तर कच्च्या तेलाचे दर १२० ते १३० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत जाऊ शकतात. सध्या ब्रेंट क्रूड १०६ डॉलरच्या आसपास व्यवहार करत असून अमेरिकन डब्ल्यूटीआय क्रूडनेही १०१ डॉलरचा टप्पा ओलांडला आहे. जागतिक गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळत असल्याने बाजारातील अस्थिरता आणखी वाढत आहे.
या वाढत्या तेलदरांचा मोठा फटका भारतासारख्या आयातदार देशांना बसण्याची शक्यता आहे. भारत आपल्या गरजेपैकी बहुतांश कच्चे तेल आयात करतो. त्यामुळे तेल महागल्यास पेट्रोल, डिझेल, सीएनजी आणि एलपीजीच्या दरात वाढ होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. इंधनदर वाढल्यास वाहतूक खर्च वाढून महागाईवरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो. सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन खर्चात वाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील चर्चेकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. मात्र अद्याप कोणताही ठोस तोडगा निघालेला नसल्याने बाजारात अनिश्चिततेचे वातावरण कायम आहे. ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मत आहे की, युद्धजन्य परिस्थिती लवकर नियंत्रणात आली नाही तर जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात. त्यामुळे आगामी काही दिवस तेलबाजारासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
