युद्धाच्या भीतीने रुपया घसरला; डॉलरसमोर ९२ चा टप्पा पार

भारतीय रुपयाला मोठा धक्का बसला असून तो अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत ऐतिहासिक नीचांकी पातळीवर घसरला आहे. बुधवारी व्यवहारादरम्यान रुपया डॉलरच्या तुलनेत सुमारे ९२.१७ रुपयांपर्यंत घसरला, जो आतापर्यंतचा सर्वात कमी स्तर मानला जात आहे. जागतिक बाजारातील अस्थिरता, मध्यपूर्वेतील युद्धसदृश परिस्थिती आणि कच्च्या तेलाच्या दरातील झपाट्याने वाढ ही यामागील प्रमुख कारणे असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात वाढत चाललेला संघर्ष जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी मोठा धोका बनला आहे. या संघर्षामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असून त्यांनी सुरक्षित गुंतवणुकीकडे, विशेषतः अमेरिकन डॉलरकडे, वळण्यास सुरुवात केली आहे. परिणामी उदयोन्मुख बाजारातील चलनांवर दबाव वाढला आणि रुपयातही मोठी घसरण झाली.
हे ही वाचा:
हॉर्मुझ सामुद्रधुनी बंद झाली तर भारतासमोर ऊर्जा संकट?

‘तिने’ सुरू केली घरगुती मदतीसाठी कंपनी; ८०० कोटींची उलाढाल

रुपयाच्या घसरणीमागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे कच्च्या तेलाच्या दरातील वाढ. मध्यपूर्वेत तणाव वाढल्यानंतर ब्रेंट क्रूडचे दर १२–१३ टक्क्यांपेक्षा अधिक वाढले आहेत. युद्धामुळे तेल पुरवठ्यात अडथळे येण्याची भीती निर्माण झाल्याने बाजारात तेलाचे दर वेगाने वाढले आहेत. भारत आपल्या गरजेपैकी ८० ते ८५ टक्के कच्चे तेल आयात करतो, त्यामुळे तेल महाग झाल्यास त्याचा थेट परिणाम देशाच्या आयात बिलावर आणि चलनावर होतो.

तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे भारताचा करंट अकाउंट डेफिसिट वाढू शकतो, तसेच महागाईही वाढण्याची शक्यता आहे. अर्थतज्ज्ञांच्या मते कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रत्येक १० डॉलरची वाढ झाली तर देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर मोठा आर्थिक ताण येऊ शकतो. यामुळे रुपयावर आणखी दबाव येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

दरम्यान, जागतिक बाजारातील अस्थिरतेमुळे परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय बाजारातून निधी काढण्यास सुरुवात केली आहे. परकीय गुंतवणुकीतील ही घट देखील रुपयाच्या घसरणीचे एक कारण मानले जाते. याशिवाय मजबूत होत असलेला अमेरिकन डॉलरही उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांच्या चलनांसाठी आव्हान ठरत आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, जर मध्यपूर्वेतील संघर्ष दीर्घकाळ सुरू राहिला आणि कच्च्या तेलाचे दर आणखी वाढले, तर रुपयावरचा दबाव कायम राहू शकतो. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत गुंतवणूकदारांचे लक्ष तेलाचे दर, जागतिक राजकीय परिस्थिती आणि भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या हस्तक्षेपाकडे लागलेले असेल.

एकूणच, जागतिक राजकीय तणाव, वाढते तेलदर आणि डॉलरची मजबुती या तिन्ही घटकांनी मिळून भारतीय रुपयाला मोठा धक्का दिला असून पुढील काळात परिस्थिती कशी बदलते यावर रुपयाचा प्रवास अवलंबून राहणार आहे.