डॉलरसमोर रुपयाची पुन्हा घसरण

भारतीय रुपयावर पुन्हा एकदा दबाव दिसून आला असून डॉलरच्या तुलनेत रुपया ९२ च्या खाली घसरला आहे. जागतिक पातळीवरील अस्थिरता, कच्च्या तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार आणि देशांतर्गत शेअर बाजारातील घसरण यामुळे रुपयावर दबाव वाढल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

बुधवारी चलन बाजारातील व्यवहारात रुपया सुमारे २३ पैशांनी घसरून १ डॉलरमागे ९२.०४ रुपयांवर बंद झाला. ही घसरण जवळपास ०.२ टक्के इतकी होती. जागतिक बाजारातील अनिश्चितता आणि गुंतवणूकदारांचा सावध दृष्टिकोन यामुळे भारतीय चलन कमकुवत झाले. विशेषतः पश्चिम आशियातील तणाव वाढल्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठे चढउतार दिसत आहेत. भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या तेल आयातदारांपैकी एक असल्याने तेल दर वाढले की त्याचा थेट परिणाम रुपयावर होतो. आयातीसाठी जास्त डॉलर लागल्याने भारतीय चलनावर दबाव वाढतो. काही अहवालांनुसार अलीकडील संघर्षामुळे ब्रेंट क्रूडच्या किमतीत मोठी वाढ झाली असून त्यामुळे उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांच्या चलनांवर ताण निर्माण झाला आहे.
हे ही वाचा:
विधानभवन बॉम्बने उडवून देण्याची धमकी! पोलिसांकडून तपसणी सुरू

भारताची रशियन तेल आयात ५०% ने वाढली

देशांतर्गत शेअर बाजारातील घसरणही रुपयाच्या कमकुवतपणाचे आणखी एक कारण ठरले. गुंतवणूकदारांनी जोखीम कमी करण्यासाठी उदयोन्मुख बाजारातून पैसा काढण्यास सुरुवात केल्याने डॉलरची मागणी वाढते आणि स्थानिक चलन कमकुवत होते. अलीकडील सत्रांमध्ये सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्येही मोठी घसरण दिसून आली आहे.

तथापि, रुपयाची घसरण पूर्णपणे अनियंत्रित होऊ नये म्हणून सरकारी बँकांनी डॉलर विक्री केल्याचे बाजारातील सूत्रांचे म्हणणे आहे. ही विक्री भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) वतीने केल्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे. त्यामुळे रुपयातील घसरण काही प्रमाणात मर्यादित राहिली.

गेल्या काही दिवसांत रुपयाने ९२ च्या पुढे जाऊन ऐतिहासिक नीचांकी पातळी गाठली होती. वाढते तेल दर, डॉलरची मजबुती आणि जागतिक भू-राजकीय तणाव या घटकांमुळे भारतीय चलनावर सतत दबाव कायम आहे.

विशेषज्ञांच्या मते, येत्या काही आठवड्यांतही रुपयाचा कल मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाच्या किमती, जागतिक राजकीय परिस्थिती आणि परदेशी गुंतवणुकीच्या प्रवाहावर अवलंबून राहील. जर तेल दर उच्च पातळीवर राहिले आणि जागतिक तणाव वाढला, तर रुपयावर आणखी दबाव येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

सध्याच्या परिस्थितीत आरबीआयकडून चलन बाजारावर बारकाईने लक्ष ठेवले जात असून गरज पडल्यास हस्तक्षेप करून रुपयातील अतिवेगाने होणारी घसरण रोखण्याचा प्रयत्न केला जाईल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.