अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मंगळवारी इराणसोबत दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाला मान्यता दिली. तेहरानने होर्मुज सामुद्रधुनी पुन्हा खुली करावी, अन्यथा नागरी पायाभूत सुविधांवर विध्वंसक हल्ले केले जातील, अशी स्वतः दिलेली अंतिम मुदत संपण्याच्या दोन तासांपूर्वी हा निर्णय घेण्यात आला.
तेहराननेही हा प्रस्ताव स्वीकारल्याचे म्हटले आहे. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची म्हणाले की, जर अमेरिका आणि इस्रायलने आपले हल्ले थांबवले, तर इराणदेखील आपली “संरक्षणात्मक मोहीम” दोन आठवड्यांसाठी स्थगित करेल. अमेरिकेसोबतच्या पूर्वीच्या अणु-वाटाघाटींचे अनुभवी असलेले अराघची म्हणाले की, दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामादरम्यान इराणी सैन्य या महत्त्वाच्या जलमार्गातून जहाजांच्या वाहतुकीचे समन्वय साधेल, परंतु त्यांनी यावर जोर दिला की “इराणचे सशस्त्र दल” या मार्गावरील नियंत्रण कायम ठेवतील.
२८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्रायलच्या हल्ल्यानंतर सुरू झालेल्या युद्धात तेहरानने विजयाचा दावा केला आणि म्हटले की, त्यांनी अमेरिकेला त्यांची १०-कलमी योजना स्वीकारण्यास भाग पाडले, ज्यात निर्बंध हटवणे आणि अणु-संवर्धनाला मान्यता देणे यांचा समावेश आहे.
ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, त्यांना इराणकडून एक ‘व्यवहार्य’ १०-कलमी शस्त्रसंधी प्रस्ताव मिळाला आहे. त्यांनी सांगितले की, या प्रस्तावाला सहमती देण्याचे कारण असे आहे की, अमेरिकेने आधीच सर्व लष्करी उद्दिष्टे पूर्ण केली आहेत आणि त्याहूनही पुढे जाऊन, इराणसोबत दीर्घकालीन शांतता आणि मध्य-पूर्वेतील शांततेबाबतच्या निश्चित कराराच्या दिशेने खूप मोठी मजल मारली आहे.
अमेरिकेने ‘व्यवहार्य’ म्हणून स्वीकारलेल्या इराणच्या १०-कलमी अटींमध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:
- इराणविरुद्ध पुढील आक्रमक कृत्ये होणार नाहीत याची खात्री करण्याची अमेरिकेची वचनबद्धता
- होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर इराणचे नियंत्रण कायम
- इराणच्या युरेनियम संवर्धन हक्कांची स्वीकृती
- सर्व प्राथमिक निर्बंध हटवणे
- सर्व दुय्यम निर्बंध हटवणे
- संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेद्वारे इराणविरुद्धचे सर्व ठराव रद्द करणे.
- आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेच्या नियामक मंडळाने घेतलेले ठराव रद्द करणे
- युद्धातील नुकसानीबद्दल इराणला नुकसान भरपाई देणे
- या प्रदेशातून अमेरिकेच्या लढाऊ सैन्याची माघार
- लेबनॉनसह सर्व आघाड्यांवर शत्रुत्वाची समाप्ती.
तेहरानने युद्धविरामाला संघर्षाचा शेवट न म्हणता एक धोरणात्मक विराम म्हटले आहे, आणि आपली “अफाट उपलब्धी” अधिक मजबूत केली पाहिजे व नवीन प्रादेशिक समीकरणांमध्ये “इराणची शक्ती आणि सार्वभौमत्व” प्रतिबिंबित झाले पाहिजे, असे नमूद केले आहे. तेहरानने या युद्धविरामाचे वर्णन, आपले मिळवलेले यश अधिक दृढ करण्याच्या आणि इराणच्या सामर्थ्य व सार्वभौमत्वाच्या मान्यतेनुसार प्रादेशिक समीकरणे बदलण्याच्या उद्देशाने घेतलेला एक धोरणात्मक विराम असे केले आहे. इराणच्या या दाव्यांना वॉशिंग्टनकडून तात्काळ दुजोरा मिळालेला नाही.
