भारत- इस्रायलमध्ये होणार मुक्त व्यापार करार

भारत आणि इस्रायल यांच्यातील मुक्त व्यापार करार (FTA) संदर्भातील चर्चांना वेग आला आहे. इस्रायलचे एक उच्चस्तरीय प्रतिनिधीमंडळ फेब्रुवारीअखेर नवी दिल्लीत येणार असून त्यानंतर औपचारिक चर्चांना पुन्हा सुरुवात होणार आहे. भारतातील इस्रायलचे राजदूत रेउवेन अजार यांनी सांगितले की, दोन्ही देश ही प्रक्रिया व्यावहारिक आणि टप्प्याटप्प्याने पुढे नेऊ इच्छितात, जेणेकरून ठोस निष्कर्ष पद्धतीने समोर येऊ शकतील.

या करारासाठी ‘टर्म्स ऑफ रेफरन्स’ (ToR) नोव्हेंबर २०२५ मध्ये औपचारिकरीत्या स्वाक्षरी करण्यात आले होते. ही प्रक्रिया त्या वेळी पूर्ण झाली, जेव्हा केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल इस्रायल दौऱ्यावर होते. ToR वर सहमती झाल्यानंतर आता संरचित आणि विषयवार चर्चांचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

राजदूत अजार यांच्या मते, चर्चा दोन टप्प्यांत पुढे नेण्याचा प्रस्ताव आहे. पहिल्या टप्प्यात ‘लो-हॅंगिंग फ्रूट’ म्हणजे तुलनेने लवकर सहमती होऊ शकणाऱ्या मुद्द्यांवर भर दिला जाईल. त्यानंतर दुसऱ्या टप्प्यात अधिक गुंतागुंतीच्या आणि संवेदनशील विषयांवर चर्चा होईल. दोन्ही बाजूंचे उद्दिष्ट २०२६ अखेरपर्यंत मुक्त व्यापार करार अंतिम करण्याचे आहे. अजार यांनी भारताच्या अलीकडील व्यापारिक यशाचाही उल्लेख केला. त्यांनी सांगितले की युरोपियन संघ, संयुक्त अरब अमिरात आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्याशी झालेल्या करारांमुळे जागतिक व्यापार चर्चांमध्ये नवी दिल्लीची क्षमता सिद्ध झाली आहे. हाच अनुभव भारत- इस्रायल FTA ला गती देईल, असा त्यांनी विश्वास व्यक्त केला.

प्रादेशिक परिस्थितीबाबत बोलताना राजदूतांनी गाझा मधील तणाव, दहशतवादविरोधी प्रयत्न आणि २०-सूत्रीय योजनेची अंमलबजावणी यावर भर दिला. कूटनीती यशस्वी होईल, अशी आशा व्यक्त करत त्यांनी शर्म-अल-शेख येथे झालेल्या शिखर परिषदेत हमासने केलेल्या निःशस्त्रीकरणासंबंधी आश्वासनांचे पालन व्हावे, असे नमूद केले. त्यांनी असेही सांगितले की या प्रदेशात भारताची भूमिका महत्त्वाची ठरू शकते. जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या प्रमुख अर्थव्यवस्थांपैकी एक म्हणून भारत, इस्रायल आणि अरब देशांसाठी व्यापक संधी निर्माण करू शकतो, ज्यामुळे मध्य-पूर्वेत स्थैर्याला बळ मिळू शकते.

हे ही वाचा:

हॉटेलचे बिल भरले नाही, पाकिस्तानी हॉकी संघ आला रस्त्यावर

बंंगाल SIR : एकाच महिन्याच्या अंतरात दोन मुले जन्माला कशी आली?

ऑपरेशन सिंदूरमध्ये गेम चेंजर ठरलेल्या S-४०० क्षेपणास्त्र प्रणाली खरेदीला मंजुरी

भारतात होणार ‘इंडिया एआय इम्पॅक्ट समिट 2026

दरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या संभाव्य इस्रायल दौऱ्याबाबतही चर्चा सुरू आहे, मात्र अद्याप अधिकृत घोषणा झालेली नाही. दोन्ही देशांच्या व्यावसायिक पथकांकडून संरक्षण उद्योग, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, क्वांटम तंत्रज्ञान, सायबर सुरक्षा, कृषी, वाहतूक आणि जलव्यवस्थापन या क्षेत्रांत सहकार्य अधिक मजबूत करण्यासाठी समन्वय सुरू आहे. एकूणच, भारत–इस्रायल FTA चर्चा आणि संभाव्य उच्चस्तरीय दौरे हे दोन्ही देशांमधील रणनीतिक, आर्थिक आणि तांत्रिक भागीदारीला नवी दिशा देणारे पाऊल मानले जात आहे.