उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन सोमवारी जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठात (जेएनयू) पोहोचले. त्यांनी जेएनयूच्या लोकशाही परंपरेचा उल्लेख करताना सांगितले की वादविवाद, चर्चा, असहमती आणि अगदी संघर्षही हे निरोगी लोकशाहीचे अनिवार्य घटक आहेत. मात्र, या प्रक्रियांचा शेवटी एखाद्या निष्कर्षापर्यंत पोहोचणे आवश्यक आहे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. एकदा निर्णय झाला की त्याची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी सर्वांचा सामूहिक सहभाग आवश्यक असतो, जेणेकरून प्रशासन सुरळीत आणि कार्यक्षमतेने चालू शकेल. आधुनिक विज्ञान आणि पारंपरिक मूल्यांचा समांतर विकास गरजेचा असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
उपराष्ट्रपती सोमवारी नवी दिल्लीतील जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाच्या ९व्या दीक्षांत समारंभात सहभागी झाले होते. यावेळी त्यांनी विद्यार्थ्यांना संबोधित केले. त्यांनी सांगितले की उपनिषदे आणि भगवद्गीतेपासून कौटिल्याचे अर्थशास्त्र आणि तिरुक्कुरलपर्यंत भारतीय ग्रंथपरंपरेत शिक्षणाला समाज आणि नैतिक जीवनाच्या केंद्रस्थानी स्थान दिले आहे. स्नातक विद्यार्थ्यांचे अभिनंदन करत त्यांनी आपले ज्ञान आणि कौशल्य राष्ट्रसेवेसाठी अर्पण करण्याचे आवाहन केले. स्वामी विवेकानंदांच्या जयंतीचे स्मरण करत त्यांनी सांगितले की शिक्षण केवळ पदव्या मिळवण्यापुरते मर्यादित नसून, चरित्रनिर्मिती, बौद्धिक सशक्तीकरण आणि आत्मनिर्भरतेला चालना देणारे असावे.
हेही वाचा..
चांदीचा नवा उच्चांक, सोन्यालाही झळाळी
प. बंगालमध्ये टीएमसीला सत्तेतून हटवणे आवश्यक
भारत–ईयू व्यापार करारावरील चर्चा अंतिम टप्प्यात
एनसीपीसोबत येण्याने भाजपाला फरक पडणार नाही
शिक्षण आणि योग्य प्रशिक्षणाद्वारेच भारताचा युवकवर्ग पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या ‘विकसित भारत २०४७’ या दृष्टीकोनाला साकार करू शकतो, असे त्यांनी नमूद केले. त्यांनी नालंदा आणि तक्षशिला यांसारख्या प्राचीन शिक्षणकेंद्रांचा संदर्भ देत सांगितले की खरी शिक्षणपद्धती ही आचरण आणि चरित्र घडवते, केवळ उपाधींचा संचय करत नाही. उपराष्ट्रपतींनी जेएनयूच्या समावेशक वातावरणाचे कौतुक केले तसेच विद्यार्थी प्रवेश आणि प्राध्यापक नियुक्त्यांमध्ये समानता आणि सामाजिक समावेशन वाढवण्याच्या प्रयत्नांची प्रशंसा केली. उदयोन्मुख आणि सभ्यतागत विषयांमध्ये हिंदू, जैन आणि बौद्ध अध्ययनासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या नव्या केंद्रांचेही त्यांनी अभिनंदन केले.
भारतीय भाषांच्या संवर्धनासाठी जेएनयूने उचललेल्या पावलांचे कौतुक करताना त्यांनी विशेषतः तमिळ अध्ययन केंद्र तसेच आसामी, उडिया, मराठी आणि कन्नड भाषांतील चेअर्स आणि कार्यक्रमांचे स्वागत केले. राष्ट्रीय शिक्षण धोरणाच्या भावनेनुसार ज्ञाननिर्मिती मातृभाषांत फुलावी, असे त्यांनी सांगितले. उपराष्ट्रपतींनी विद्यार्थ्यांना तीन मूलभूत कर्तव्ये स्वीकारण्याचे आवाहन केले — सत्याच्या शोधात बौद्धिक प्रामाणिकपणा, विषमता कमी करण्यासाठी सामाजिक समावेशन आणि राष्ट्रीय विकासात सक्रिय सहभाग. त्यांनी विद्यार्थ्यांना संविधानिक मूल्ये आणि भारताच्या सभ्यतागत वारशाकडून प्रेरणा घ्यावी तसेच पालक व शिक्षकांचा सदैव सन्मान करावा, असे आवाहन केले.
या प्रसंगी केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान, जेएनयूचे कुलपती श्री कंवल सिब्बल, कुलगुरू प्रा. संतिश्री धुलीपुडी पंडित, वरिष्ठ अधिकारी, प्राध्यापक, स्नातक विद्यार्थी आणि त्यांचे पालक उपस्थित होते. केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान म्हणाले की जेएनयूची एक समृद्ध परंपरा आहे आणि आंतर-विषयक संशोधनावर लक्ष केंद्रित करणे हा जेएनयूच्या डीएनएचा भाग आहे. जेएनयू नेहमीच आपल्या काळापेक्षा पुढे विचार करणारी प्रयोगशाळा राहिली आहे.
त्यांनी सांगितले की जेएनयूचे शैक्षणिक वातावरण नेतृत्व घडवण्याचे प्रभावी केंद्र राहिले आहे. डॉ. डी. पी. त्रिपाठी, कॉ. सीताराम येचुरी, कॉ. प्रकाश करात, मंत्रिमंडळातील सहकारी निर्मला सीतारामन आणि डॉ. एस. जयशंकर तसेच विद्यमान खासदार डॉ. जॉन ब्रिटास यांसारख्या अनेक माजी विद्यार्थ्यांनी सार्वजनिक जीवनात वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. धर्मेंद्र प्रधान यांनी म्हटले की चिकित्सक विचार हे जेएनयूचे आत्मा आहे. येथे विचारांची चिकित्सा, संवर्धन आणि विकास केला जातो आणि तेच पुढे राष्ट्रीय धोरणे आणि सार्वजनिक चर्चेला दिशा देतात.
