३ तास चर्चा झाली, पण युद्धबंदीवर ट्रम्प-पुतिन एकमत नाही!

अलास्कातील अँकोरेज येथे डोनाल्ड ट्रम्प आणि व्लादिमीर पुतिन यांची समोरासमोरची बैठक सुमारे तीन तास चालली. पण युद्धबंदीवर कोणताही करार झाला नाही किंवा कोणताही ठोस करार झाला नाही.

ट्रम्प म्हणाले, “प्रत्यक्ष करार होईपर्यंत कोणताही करार होत नाही.” त्यांनी असेही कबूल केले की, “आम्ही अद्याप तेथे पोहोचलो नाही.” पुतिनी संघर्ष संपवण्याबद्दल बोलताना, “मूळ कारण” काढून टाकण्याचा उल्लेख केला. आणि पुढील बैठकीसाठी “पुढच्या वेळी मॉस्कोमध्ये” असे सूचित केले. संयुक्त निवेदन जारी करण्यात आले.

पणदोन्ही नेत्यांनी पत्रकारांच्या प्रश्नांना उत्तर दिले नाही. सुरुवातीची योजना अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रम्प आणि रशियाचे अध्यक्ष पुतिन यांच्यात एक-एक बैठकीची होती. पण शेवटच्या क्षणी बदल झाला आणि चर्चा “तीन-तीन” स्वरूपात झाली. म्हणजेच, दोन्ही अध्यक्षांसह टेबलावर दोन प्रमुख सल्लागार देखील उपस्थित होते.

अमेरिकेच्या वतीने अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो आणि विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ उपस्थित होते, तर रशियाचे परराष्ट्र मंत्री सर्गेई लावरोव्ह आणि परराष्ट्र धोरण सल्लागार युरी उशाकोव्ह हे देखील उपस्थित होते. युक्रेनचे अध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की किंवा युक्रेनचा कोणताही प्रतिनिधी या चर्चेत सहभागी नव्हता. तर चर्चेचा मुख्य विषय युक्रेन युद्ध होता. झेलेन्स्की यांनी चर्चेपूर्वी सांगितले होते की, रशियाकडून युद्ध संपवण्याचे “कोणतेही संकेत” मिळालेले नाहीत.

सुमारे तीन तास चाललेल्या या बैठकीनंतर व्लादिमीर पुतिन म्हणाले की युक्रेनमध्ये सुरू असलेला संघर्ष संपवण्यात रशियाला “प्रामाणिकपणे रस” आहे. त्यांनी युद्धाचे वर्णन “शोकांतिका” म्हणून केले. पण कोणत्याही कायमस्वरूपी तोडग्यासाठी या संघर्षाची “मूळ कारणे” प्रथम दूर केली पाहिजेत यावर भर दिला.

पुतिन यांनी पाश्चात्य देशांना आणि युक्रेनला शांतता प्रक्रियेत कोणताही अडथळा किंवा नुकसान निर्माण करू नये असा इशारा दिला. पुतिन यांनी ट्रम्पसोबतचे त्यांचे संबंध व्यवसायिक असल्याचे वर्णन केले आणि २०२० च्या निवडणुकीनंतर जर ते पदावर राहिले असते तर युद्ध सुरू झाले नसते या ट्रम्पच्या दाव्याशी सहमती दर्शविली. ते म्हणाले, ट्रम्प स्पष्टपणे त्यांच्या देशाच्या समृद्धीची काळजी घेतात. पण रशियाचे स्वतःचे हितसंबंध आहेत हे त्यांना समजते. अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला की, दोघांमध्ये अनेक मुद्द्यांवर सहमती झाली. पण काही मुद्दे अजूनही आहेत.

त्यांनी असेही म्हटले की, प्रत्यक्ष करार होईपर्यंत कोणताही करार होत नाही. त्यांच्या मते, चर्चेत योग्य दिशेने झाली आहे. पण अद्याप करार झालेला नाही. ते म्हणाले, आम्ही तिथे पोहोचलो नाही. ट्रम्प म्हणाले की, आता ते नाटो सहयोगी, युरोपीय नेते आणि थेट राष्ट्राध्यक्ष झेलेन्स्की यांच्याशी बोलतील. त्यांनी म्हटले की, कोणत्याही करारावरील अंतिम निर्णय शेवटी त्यांच्यावर अवलंबून असेल. ट्रम्प यांनी संयुक्त निवेदनाचा शेवट पुतिन यांचे आभार मानून केला आणि त्यांना व्लादिमीर असे संबोधले. ते म्हणाले, आम्ही लवकरच तुमच्याशी बोलू आणि कदाचित लवकरच पुन्हा भेटू.” यावर पुतिन यांनी इंग्रजीत उत्तर दिले, पुढच्या वेळी मॉस्कोमध्ये. यानंतर दोन्ही नेत्यांनी व्यासपीठावर हस्तांदोलन केले आणि पत्रकारांनी विचारलेल्या सततच्या प्रश्नांकडे दुर्लक्ष करून व्यासपीठावरून निघून गेले.

दोन्ही बाजूंनी माध्यमांच्या प्रश्नांची उत्तरे दिली नाहीत किंवा पुढील बैठकीबद्दल कोणतीही ठोस माहिती दिली नाही. पत्रकार परिषदेत प्रश्न न घेण्याच्या निर्णयावर रशियाकडून निवेदन आले आहे. रशियन राष्ट्राध्यक्षांचे प्रेस सचिव दिमित्री पेस्कोव्ह म्हणाले की, व्यापक टिप्पण्या केल्यामुळे प्रश्न न घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला. पत्रकार परिषदेत शेवटी नेत्यांनी केवळ विधानांचेच स्वरूप का, घेतले असे विचारले असता त्यांनी उत्तर दिले की, व्यापक विधाने करण्यात आली. ते म्हणाले, संभाषण खरोखर खूप चांगले होते आणि दोन्ही नेत्यांनी तेच सांगितले. अशा चर्चा एकत्रितपणे शांततेचा मार्ग शोधण्याच्या दिशेने ठोस पावले उचलू शकतात.