संघर्ष संपवण्यासाठी अमेरिकेकडून इराणसमोर १५ कलमी प्रस्ताव; काय आहेत मागण्या?

अमेरिकेने मध्य-पूर्वेतील संघर्ष संपवण्यासाठी इराणसमोर १५-कलमी प्रस्ताव ठेवल्याची माहिती समोर आली आहे. यामध्ये तेहरानच्या अणुकार्यक्रमावर कठोर मर्यादा घालणे, प्रॉक्सी गटांना दिला जाणारा पाठिंबा थांबवणे आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडणे या मागण्या करण्यात आल्या आहेत. वाटाघाटी सुलभ व्हाव्यात यासाठी वॉशिंग्टन एका महिन्याच्या युद्धविरामासाठीही आग्रह धरत आहे. तथापि, मागण्यांचे व्यापक स्वरूप आणि अशाच प्रकारच्या प्रस्तावांना इराणचा असलेला सातत्यपूर्ण विरोध पाहता, तेहरान ही योजना स्वीकारण्याची शक्यता कमी आहे.

प्रस्तावित शांतता योजनेच्या इतर प्रमुख घटकांमध्ये इराणची क्षेपणास्त्र क्षमता आणि संबंधित लष्करी पायाभूत सुविधा नष्ट करण्याचा समावेश आहे. त्या बदल्यात, अमेरिकेकडून निर्बंधांमध्ये अंशतः सूट देणे, इराणबाहेर इंधन सुविधा असलेल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या देखरेखीखालील नागरी अणुकार्यक्रमाला परवानगी देणे आणि तेहरानच्या अर्थव्यवस्थेला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी आर्थिक सहभागाची शक्यता तपासणे अपेक्षित आहे.

ट्रम्प यांना युद्ध सुरू ठेवण्याचा आग्रह करणाऱ्या इस्रायली अधिकाऱ्यांना युद्धविरामाच्या प्रस्तावाने आश्चर्य वाटले, असे एका व्यक्तीने सांगितले. मध्यपूर्वेत आधीच तैनात असलेल्या सुमारे ५०,००० सैनिकांमध्ये भर घालत, अमेरिकी सैन्य या प्रदेशात किमान १,००० अतिरिक्त सैनिक तैनात करण्याच्या तयारीत असतानाच ही घडामोड घडली आहे. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या वृत्तानुसार, हा प्रस्ताव पाकिस्तानमधील मध्यस्थांमार्फत इराणपर्यंत पोहोचवण्यात आला. पाकिस्तानने, सध्या चौथ्या आठवड्यात असलेल्या या संघर्षावर तोडगा काढण्यासाठी वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात पुन्हा चर्चा आयोजित करण्याची तयारी दर्शवली आहे.

ट्रुथ सोशलवर, मंगळवारी ट्रम्प यांनी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांची एक पोस्ट पुन्हा शेअर केली, ज्यात शरीफ यांनी म्हटले होते की इराण युद्ध संपवण्यासाठी इस्लामाबाद “अर्थपूर्ण आणि निर्णायक चर्चा घडवून आणण्यास” तयार आहे. माहितीनुसार, अमेरिकेने पाकिस्तानमधील चर्चेत सामील होण्यास तत्त्वतः सहमती दर्शवली आहे, मात्र इराणला या चर्चेत सामील करून घेण्यासाठी मध्यस्थ अजूनही प्रयत्न करत आहेत. ही वाटाघाटी पुढच्या आठवड्यातच सुरू होऊ शकते, ज्यामध्ये अमेरिकेच्या प्रतिनिधींमध्ये राजदूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि ट्रम्प यांचे जावई जेरेड कुशनर यांचा समावेश असण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, इराणने कोणत्याही गुप्त वाटाघाटी झाल्याचे नाकारले आहे आणि धमकी दिलेले हल्ले पुढे ढकलून ट्रम्प अमेरिकेच्या बाजारांना शांत करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा आरोप केला आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, संभाव्य “१५ मुद्द्यांच्या करारासाठी” वेळ मिळावा म्हणून हे हल्ले पाच दिवसांसाठी पुढे ढकलण्यात आले होते.

हे ही वाचा:

जम्मू-काश्मीरच्या पुंछमधून पाच फरार आरोपी अटकेत

ट्रम्प–मोदी चर्चा: होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली ठेवण्यावर भर

MGL कडून नवीन गॅस कनेक्शन मोफत आणि अखंड पुरवठ्याची हमी

स्विगीचा ग्राहकांना धक्का! प्लॅटफॉर्म फी ₹१७.५८ पर्यंत वाढली

दरम्यान, पेंटागॉन या प्रदेशात मरीन युनिट्ससह अतिरिक्त सैन्य तैनात करत आहे. अमेरिकेच्या सैन्याच्या हालचाली वाढल्यास आखातात सुरुंग पेरले जाऊ शकतात, असा इशारा इराणने यापूर्वीच दिला आहे. सुफान सेंटरमधील विश्लेषकांच्या मते, ट्रम्प कदाचित वाटाघाटींमधून बाहेर पडण्याचा मार्ग शोधत असावेत, परंतु तीव्र अविश्वास, अमेरिकेच्या बदलत्या मागण्या आणि वाटाघाटी करण्याचा अधिकार कोणाकडे आहे याबद्दल इराणमधील अनिश्चितता लक्षात घेता, कोणत्याही चर्चेला मोठ्या अडथळ्यांचा सामना करावा लागेल.