भारतीय पारंपरिक थाळी डाळीशिवाय अपूर्ण मानली जाते. जवळजवळ प्रत्येक भारतीय घरात फोडणीची चवदार डाळ बनवली जाते. पण विज्ञान आणि आयुर्वेद दोघांचेही मत असे आहे की उकडलेली डाळ, म्हणजेच फोडणीशिवायची डाळ, शरीराला जास्त ऊर्जा आणि प्रोटीन देते. उकडलेल्या डाळीचे सेवन केल्याने मांसपेशी मजबूत होतात आणि त्यातून फायबर, खनिजे आणि अॅमिनो अॅसिड्सही भरपूर प्रमाणात मिळतात. आयुर्वेदात उकडलेली डाळ सात्त्विक प्रोटीनयुक्त आहार मानला जातो, कारण ती गुणकारी आणि पचनास हलकी असते. जर दररोज उकडलेली डाळ खाल्ली, तर शरीरातील अनेक आजार कमी होऊ शकतात. सामान्यतः घरांत मसाल्यांच्या फोडणीसह डाळ बनवली जाते; त्यामुळे चव तर मिळते, पण तिचे औषधी गुण कमी होतात. त्यामुळे वैज्ञानिक आणि आयुर्वेदिक दृष्टीकोनातून उकडलेली डाळ अधिक फायदेशीर मानली जाते.
आतड्यांच्या आरोग्यासाठी उकडलेली डाळ अत्यंत उपयुक्त आहे. जर वारंवार गॅस, जळजळ, किंवा जेवणानंतर पोटदुखी होत असेल, तर काही काळ उकडलेली डाळ खावी. यातून आतड्यांना आराम मिळतो आणि मसाल्यांमुळे होणारी उष्णता कमी होते. तसेच उकडलेली डाळ पचण्यास थोडा वेळ लागतो, त्यामुळे पोट दीर्घकाळ भरल्यासारखे वाटते. ज्यांना बीपी वाढण्याची समस्या आहे, त्यांच्यासाठी उकडलेली डाळ अमृतासमान आहे. यात सोडियम कमी असल्यामुळे बीपी वाढण्याचा धोका कमी होतो आणि ती हृदयरुग्णांसाठीही लाभदायक आहे. फोडणी नसल्यामुळे यात कॅलरी कमी असतात आणि तेल वापरावे लागत नाही. ती मेटाबॉलिझम संतुलित ठेवण्याचेही काम करते.
हेही वाचा..
महायुतीच्या मंत्र्याची पॅण्ट उतरवण्याची अस्लमची धमकी; पोलिस तक्रार करूनही कारवाई नाही
भारताने पहि्लया दिवसाखेर मारली मुसंडी, दक्षिण आफ्रिकेचे सहा फलंदाज केले बाद
आयटीबीपीचा ६४ वा स्थापना दिवस उत्साहात
पश्चिम बंगालमध्ये काँग्रेसकडून हिंदू-मुस्लिम राजकारण
डाळ शिजवल्यानंतर त्यात मसाल्यांची फोडणी दिली जाते, तेव्हा त्या मसाल्यांमुळे डाळीतील प्रोटीनची रचना बदलते. त्यामुळे उकडलेल्या डाळीत १०० % प्रोटीन शरीराला उपलब्ध होते आणि हाडे-मांसपेशी मजबूत होतात, पण मसालेदार डाळीत प्रोटीन शोषण कमी होते. उकडलेली डाळ लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांसाठी लाभदायक आहे. योग्य प्रमाणात प्रोटीन मिळवायचे असल्यास उकडलेली डाळ खाणे अधिक उपयुक्त मानले जाते.
