परंपरेनुसार स्वर्गातून तीन फुले पृथ्वीवर आली, अशी मान्यता आहे—अपराजिता, पारिजात आणि मधुकामिनी. ही तिन्ही फुले आपल्या मोहक सुगंधासाठी प्रसिद्ध आहेत. सुगंधाबरोबरच त्यांच्यात अनेक औषधी गुणधर्मही आढळतात, जे श्वसनासंबंधी तसेच त्वचाविषयक समस्यांमध्ये उपयुक्त ठरतात. आज आपण मधुकामिनीबद्दल जाणून घेणार आहोत.
मधुकामिनी ही नावाप्रमाणेच सुंदर आणि सुगंधी वनस्पती आहे. उन्हाळ्यात ती मोठ्या प्रमाणावर फुलांनी बहरते. ही इनडोअर रोपटी असल्यामुळे घरात सहज लावता येते आणि तिची देखभालही सोपी असते. मात्र, तिच्या औषधी गुणांविषयी फार कमी लोकांना माहिती असते. मधुकामिनीची फुलेच नव्हे तर पाने आणि मुळेही आयुर्वेदात वापरली जातात.
याच्या फुलांचा मनमोहक सुगंध मानसिक ताण कमी करण्यास मदत करतो आणि हार्मोन्सचे संतुलन राखण्यास सहाय्यभूत ठरतो. मधुकामिनीच्या मुळांचे चूर्ण बाजारात सहज उपलब्ध असते. हे चूर्ण शरीरासाठी टॉनिकसारखे कार्य करते. पोट किंवा पचनासंबंधी समस्या असल्यास मुळांचे चूर्ण उपयोगी ठरते. असे मानले जाते की ते मंदावलेली जठराग्नी वाढविण्यास मदत करते.
हे ही वाचा:
पवन हंस हेलिकॉप्टरचे अंदमानच्या समुद्रात क्रॅश-लँडिंग
निष्क्रिय पीएफ खात्यांना दिलासा
‘बिन शर्ट’ आंदोलनाप्रकरणी युवक काँग्रेसच्या राष्ट्रीय अध्यक्षांना अटक
टी20 वर्ल्ड कप २०२६: अक्षरला डावलण्याची चूक महागात!
घसा दुखणे, खवखव किंवा ऋतू बदलताना श्वसनास त्रास होत असल्यास मधुकामिनीची फुले उकळून त्याचा काढा पिण्याचा सल्ला दिला जातो. यामुळे घसा स्वच्छ होतो आणि आतली सूज कमी होते. काढ्यात पानेही वापरता येतात. तसेच दातदुखी किंवा हिरड्यांची सूज असल्यास पाने चावल्याने आराम मिळतो. पानांत दाहशामक (सूज कमी करणारे) गुणधर्म आढळतात.
मधुकामिनीच्या फुलांपासून तयार केलेले परफ्यूम ऑइल थेरपीसाठी वापरले जाते. ताणतणाव किंवा मानसिक थकव्यामुळे झोप न येण्याची समस्या असल्यास हे ऑइल उपयुक्त ठरू शकते.
टीप: कोणतेही आयुर्वेदिक किंवा घरगुती उपाय करण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
