उन्हाळा सुरू होताच वाढते तापमान, प्रखर ऊन आणि उष्ण वाऱ्यांमुळे आरोग्यावर ताण येऊ लागतो. एप्रिल ते जून या काळात उष्णतेची तीव्रता अधिक जाणवत असल्याने डिहायड्रेशन, उष्माघात, त्वचेच्या तक्रारी आणि थकवा यांसारख्या समस्या वाढतात. त्यामुळे या दिवसांत योग्य जीवनशैली ठेवणे अत्यंत गरजेचे ठरते. थोडीशी काळजी घेतल्यास उन्हाळ्यातही तंदुरुस्त आणि ऊर्जावान राहणे शक्य आहे.
उन्हाळ्यात सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे पुरेसे पाणी पिणे. घामाच्या माध्यमातून शरीरातील पाणी आणि क्षार कमी होतात. त्यामुळे दिवसाला किमान आठ ते दहा ग्लास पाणी पिणे आवश्यक आहे. याशिवाय नारळपाणी, ताक, लिंबूपाणी, कोकम सरबत यांसारखी नैसर्गिक पेये शरीराला थंडावा देतात. साखरयुक्त थंड पेये आणि जास्त कॅफिनयुक्त पदार्थ टाळावेत, कारण ते शरीरातील पाण्याची कमतरता वाढवू शकतात.
हे ही वाचा:
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी लावलेले टॅरिफ अवैध
मुंबई–नवी दिल्ली मार्गावर धावणार स्लीपर वंदे भारत
ट्रंप यांच्या ‘बोर्ड ऑफ पीस’ बैठकीत शहबाज शरीफला दुय्यम वागणूक
आहारातही बदल करणे गरजेचे आहे. उन्हाळ्यात जड, तेलकट आणि अतितिखट पदार्थ कमी खावेत. त्याऐवजी काकडी, टरबूज, खरबूज, द्राक्षे, आंबा यांसारखी पाण्याचे प्रमाण जास्त असलेली फळे खावीत. दही आणि ताक पचनक्रिया सुधारतात व शरीराला थंडावा देतात. हलका आणि वेळेवर घेतलेला आहार पचनसंस्था सुरळीत ठेवतो आणि थकवा कमी करतो.
प्रखर उन्हामुळे त्वचा आणि डोळ्यांचे संरक्षण करणेही आवश्यक आहे. शक्यतो सकाळी अकरा ते दुपारी चार या वेळेत बाहेर जाणे टाळावे. बाहेर पडताना हलक्या रंगाचे सूती कपडे परिधान करावेत. डोक्यावर टोपी किंवा ओढणी वापरावी. सनस्क्रीनचा वापर केल्यास त्वचेचे नुकसान टाळता येते. डोळ्यांसाठी सनग्लासेस उपयुक्त ठरतात.
व्यायाम करतानाही काळजी घ्यावी. भर उन्हात कठीण व्यायाम टाळावा. सकाळी लवकर किंवा संध्याकाळी हलका व्यायाम, चालणे, योग आणि प्राणायाम केल्यास शरीर तंदुरुस्त राहते. त्याचबरोबर दररोज सात ते आठ तासांची पुरेशी झोप घेणे गरजेचे आहे. झोप पूर्ण झाल्यास शरीराची ऊर्जा टिकून राहते आणि उष्णतेचा परिणाम कमी होतो.
उन्हाळ्यात मानसिक आरोग्याची काळजी घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. जास्त उष्णतेमुळे चिडचिड आणि अस्वस्थता वाढू शकते. त्यामुळे शांत वातावरणात वेळ घालवणे, ध्यान करणे किंवा आवडता छंद जोपासणे उपयुक्त ठरते. योग्य आहार, पुरेसे पाणी, नियमित व्यायाम आणि शिस्तबद्ध दिनक्रम या साध्या सवयी अंगीकारल्यास उन्हाळ्यातील त्रास टाळता येतो आणि निरोगी जीवन जगता येते.
