आजच्या धावपळीच्या जीवनात आरोग्याची काळजी घेणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे. मोबाईल, स्क्रीन आणि सतत बसून काम करण्याच्या सवयींमुळे शरीर आळशी आणि सुस्त बनत चालले आहे. अशा वेळी आरोग्यासाठी सर्वात सोपा आणि प्रभावी उपाय म्हणजे वॉक म्हणजेच चालणे. आयुर्वेदात चालण्याला आरोग्याचा पाया मानले गेले आहे आणि विज्ञानही तेच सांगते. वॉक केल्याने वजन नियंत्रणात राहतेच, शिवाय हृदय, फुफ्फुसे, स्नायू आणि मेंदू सगळेच निरोगी राहतात. मात्र हिवाळा आला की कडाक्याच्या थंडीमुळे एक प्रश्न पडतो. हिवाळ्यात चालण्याची योग्य वेळ कोणती?
आयुर्वेदानुसार हिवाळ्यात कफदोष वाढतो. त्यामुळे शरीर जड, सुस्त आणि आळशी वाटते. या काळात योग्य पद्धतीने चालले नाही तर वजन वाढणे, सांधेदुखी, सर्दी-खोकला आणि पचनाच्या तक्रारी वाढू शकतात. विज्ञानानुसार थंडीत शरीर स्वतःला गरम ठेवण्यासाठी जास्त ऊर्जा खर्च करते. त्यामुळे या काळात वॉक केल्यास कॅलरी जास्त जळतात आणि चरबी कमी साठते. हिवाळ्यात वॉकसाठी सकाळी ८ ते ११ वाजेचा काळ सर्वोत्तम मानला जातो. सूर्योदयानंतर ऊन निघाल्यावर शरीरात उष्णता निर्माण होते आणि कफदोष संतुलित होतो. सूर्यप्रकाशातून मिळणारे नैसर्गिक व्हिटॅमिन-डी हाडे मजबूत करते आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते. या वेळी शरीराचा मेटाबॉलिझमही सक्रिय असतो, त्यामुळे फॅट बर्न चांगला होतो.
हेही वाचा..
ममता सरकारकडून जाणीवपूर्वक हिंदू समाजावर लाठीचार्ज
ख्रिसमसपूर्वी भारतीय शेअर बाजार किंचित घसरणीसह बंद
अणुऊर्जा प्रकल्प पुन्हा सुरू करण्याच्या तयारीत जपान
मुस्लिम मतांसाठीच ममता बॅनर्जी बांगलादेशींना पाठिंबा देतात
सकाळी उपाशीपोटी हलकी वॉक करणे फायदेशीर असते, पण ते सर्वांसाठी योग्य नाही. ज्यांची पचनशक्ती कमजोर आहे, ज्यांना चक्कर, अशक्तपणा किंवा लो ब्लडप्रेशरचा त्रास आहे, त्यांनी पूर्ण उपाशीपोटी चालू नये. अशांनी कोमट पाणी किंवा थोडे फळ घेऊन चालायला जावे. विज्ञानानुसार शरीराला हळूहळू सक्रिय करणे जास्त योग्य असते. जर सकाळी चालणे शक्य नसेल, तर सायंकाळी ४ ते ५:३० या वेळेत चालणेही चांगले असते. आयुर्वेदानुसार संध्याकाळची हलकी चाल पचन सुधारते आणि रात्री जडपणा जाणवत नाही. विज्ञान सांगते की सायंकाळची वॉक तणाव कमी करते, ब्लड शुगर नियंत्रणात ठेवते आणि झोप चांगली लागण्यास मदत करते. मात्र थंडीत सायंकाळी चालताना गरम कपडे घालणे आवश्यक आहे.
किती वेळ चालावे?
आयुर्वेद सांगतो की इतके चालावे की अंगाला थोडा घाम येईल, पण दमछाक होणार नाही. साधारणपणे ४० ते ४५ मिनिटांची वॉक पुरेशी मानली जाते. विज्ञानही रोज ८ ते १० हजार पावले चालण्याचा सल्ला देते. फार वेगाने चालण्यापेक्षा मध्यम गतीने चालणे अधिक फायदेशीर ठरते.
