घराची जबाबदारी असो किंवा नोकरीची धावपळ, आजच्या महिला प्रत्येक क्षेत्रात पुढे आहेत. मुलांची काळजी, वडीलधाऱ्यांची देखभाल, ऑफिसचा ताण आणि इतर कामांची लांबलचक यादी… या धावपळीत महिला सर्वात महत्त्वाची गोष्ट विसरतात आणि ती म्हणजे स्वतःच्या आरोग्याची काळजी घेणे. डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार ३० वर्षांनंतर महिलांमध्ये कॅल्शियमची कमतरता झपाट्याने वाढताना दिसते. कॅल्शियम आपल्या शरीरातील सर्वात आवश्यक घटक आहे. ते फक्त हाडे व दात मजबूत करत नाही, तर हृदयाची धडधड, मज्जासंस्थेचे कार्य आणि स्नायूंची ताकद यासाठीही ते तितकेच आवश्यक आहे. पण जेव्हा महिलांचे लक्ष या कमतरतेकडे जाते, तेव्हा बऱ्याचदा उशीर झालेला असतो.
अमेरिकन नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या माहितीनुसार, वेळेवर महिलांच्या शरीरातील कॅल्शियमची कमतरता भरून न काढल्यास पुढे अनेक आरोग्य समस्यांचा सामना करावा लागू शकतो. सर्वात जास्त परिणाम हाडांवर होतो. हाडे कमजोर होऊ लागतात आणि थकवा नेहमी जाणवतो. इतकेच नव्हे तर ऑस्टिओपोरोसिससारखा आजारही होऊ शकतो, ज्यात हाडे अतिशय कमजोर होतात आणि किरकोळ धक्क्यातही फ्रॅक्चर होऊ शकते. वैज्ञानिक संशोधनात महिलांमध्ये कॅल्शियम कमतरतेची अनेक कारणे आढळून आली आहेत. सर्वात मोठे कारण म्हणजे वयानुसार होणारे हार्मोनल बदल. विशेषतः रजोनिवृत्तीनंतर शरीरातील एस्ट्रोजेन या हार्मोनची पातळी घटते, जो हाडांच्या मजबुतीसाठी आवश्यक असतो.
हेही वाचा..
साहिबगंजमध्ये अवैध खाणकामावर कारवाई
मुंबईत मुसळधार पावसात इंडिगोने प्रवाशांसाठी ट्रॅव्हल अॅडव्हायजरी केली जारी
‘धर्मस्थळ चला अभियान’चा समारोप
पटन्यात विद्यार्थ्याची गोळी घालून हत्या !
याशिवाय गर्भावस्था आणि स्तनपानाच्या काळात महिलांचे शरीर बाळाला पोषण देण्यासाठी साठवलेले कॅल्शियम जास्त प्रमाणात वापरते, ज्यामुळे कमतरता निर्माण होऊ शकते. या काळात जर पुरेशा प्रमाणात कॅल्शियमयुक्त आहार घेतला नाही, तर समस्या गंभीर होऊ शकते. अनियमित आहार पद्धतीदेखील कॅल्शियम कमतरतेचे एक मोठे कारण आहे. दूध, दही, हिरव्या भाज्या व इतर आवश्यक अन्नपदार्थ न खाल्ल्याने कॅल्शियमचे प्रमाण घटते. आजच्या जीवनशैलीत बहुतांश कामे बसून केली जातात. शारीरिक हालचालींचा अभावसुद्धा हाडे कमजोर करतो. जास्त चहा, कॉफी व प्रोसेस्ड फूड खाल्ल्यानेही शरीरातून कॅल्शियम बाहेर निघून जातो.
कॅल्शियमची कमतरता काही लक्षणांमधूनही दिसते, जी दुर्लक्षू नयेत. जसे की हाडे व सांधे यामध्ये सतत वेदना राहणे, स्नायूंमध्ये गोळे येणे किंवा आकडी येणे, दात कमजोर होणे किंवा तुटणे आणि नेहमी थकवा जाणवणे. हे सर्व संकेत आहेत की शरीराला कॅल्शियमची गरज आहे. कॅल्शियमची कमतरता भरून काढण्यासाठी महिलांनी आपल्या आहारात काही विशेष पदार्थांचा समावेश करावा. दूध, दही, पनीर व ताकसारखे दुग्धजन्य पदार्थ दररोज घ्यावेत, कारण हे कॅल्शियमचे उत्तम स्रोत आहेत. याशिवाय पालक, मेथी, बथुआ व सरसोचे पानसारख्या हिरव्या भाज्याही भरपूर कॅल्शियम देतात. बदाम, अंजीर, तीळ व अलसीसारखे सुकेमेवे व बिया हाडांना मजबुती देतात. तसेच, डॉक्टरांच्या सल्ल्याने कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन डीची पूरक औषधेही घेता येतात.
काही सोप्या सवयींमुळेही कॅल्शियमची कमतरता टाळता येऊ शकते. जसे की दररोज किमान १५ मिनिटे उन्हात बसणे, जेणेकरून शरीराला व्हिटॅमिन डी मिळेल, जो कॅल्शियम शोषणासाठी आवश्यक आहे. तसेच नियमित योगाभ्यास हाडांना मजबूत करतो. जर आहारात नियमितपणे कॅल्शियम व प्रथिनांचा समावेश केला, तर महिलांची हाडे दीर्घकाळ मजबूत राहू शकतात.
