भारतीय सैन्य आपल्या तोफखाना क्षमतेला अधिक बळकट करण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलत आहे. अहवालानुसार, सैन्य स्वदेशी पिनाका मल्टी-बॅरल रॉकेट लॉन्चर (MBRL) प्रणालीची तैनाती चीन आणि पाकिस्तान सीमेलगतच्या भागात जलद गतीने वाढवत आहे. उत्तरेकडील आणि पश्चिमेकडील सीमांवर कायम असलेल्या सुरक्षेच्या आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
अलीकडेच एका नवीन युनिटच्या कार्यान्वयनानंतर या संवेदनशील भागांमध्ये पिनाकाच्या एकूण सात सक्रिय रेजिमेंट्स तैनात झाल्या आहेत. हा विस्तार इथेच थांबणार नसून, आठवी रेजिमेंटही वेगाने तयार होत आहे आणि तिला आवश्यक उपकरणांपैकी ५० टक्क्यांहून अधिक सामग्री आधीच मिळाली आहे. संरक्षण अधिकाऱ्यांच्या मते, ही युनिट २०२६ च्या अखेरीस पूर्णपणे कार्यक्षम होईल. दीर्घकालीन योजनेनुसार पुढील वर्षात आणखी दोन रेजिमेंट्स समाविष्ट करण्याची तयारी सुरू आहे, ज्यामुळे एकूण संख्या १० वर पोहोचेल. मात्र, सैन्याचे अंतिम लक्ष्य २२ पिनाका रेजिमेंट्स उभारण्याचे आहे, जेणेकरून सीमांवर व्यापक अग्निशक्ती आणि धोरणात्मक आघाडी सुनिश्चित करता येईल.
हे ही वाचा:
कोलंबियामध्ये लष्करी C-130 विमान कोसळून ६६ जणांचा मृत्यू
२४ काश्मिरी पंडितांच्या हत्येच्या काळ्या आठवणी ताज्या झाल्या!
१७२ गावांतील १००८ कुटुंबांकडून ‘गृह गुरुकुल’ उभारण्याचा संकल्प
‘पुष्पा २’ ला मागे टाकत ‘धुरंधर २’ सुपरहिट! पाच दिवसांतच ८०० कोटींचा आकडा पार
या विस्ताराची पायाभरणी ऑगस्ट २०२० मध्ये झाली होती, जेव्हा संरक्षण मंत्रालय यांनी सुमारे £२५० दशलक्ष (अंदाजे ₹२,५८० कोटी) किमतीच्या करारावर स्वाक्षरी केली होती. या करारांनुसार भारत अर्थ मूवर्स लिमिटेड (BEML), टाटा अॅडव्हान्स्ड सिस्टिम्स आणि लार्सन अँड टुब्रो यांना सहा रेजिमेंट्सच्या निर्मितीची जबाबदारी देण्यात आली होती. यामुळे ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमालाही चालना मिळाली आहे. तांत्रिकदृष्ट्याही पिनाका प्रणालीमध्ये लक्षणीय प्रगती झाली आहे. संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) द्वारे विकसित या प्रणालीच्या सुरुवातीच्या मार्क-1 आवृत्तीची मारक क्षमता सुमारे ४० किलोमीटर होती. आता गाईडेड पिनाका आणि लाँग-रेंज गाईडेड रॉकेट्समुळे ही रेंज १२० किलोमीटरपर्यंत वाढली आहे. नव्या पिढीतील हे रॉकेट सिस्टम्स उच्च अचूकतेने शत्रूच्या अंतर्गत भागातील महत्त्वाच्या ठिकाणांवर प्रहार करू शकतात. त्यामुळे डोंगराळ आणि वाळवंटी सीमांवर भारतीय सैन्याला एक मजबूत पारंपरिक प्रतिरोधक क्षमता प्राप्त होत आहे.
