संविधान आणि न्यायाचे आदर्श जपणे ही बार सदस्यांची जबाबदारी

संविधान दिनानिमित्त सर्वोच्च न्यायालयात विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. हा कार्यक्रम सर्वोच्च न्यायालय बार असोसिएशनतर्फे आयोजित करण्यात आला होता. कार्यक्रमाचे मुख्य अतिथी भारताचे सरन्यायाधीश सूर्यकांत आणि कायदा मंत्री अर्जुन राम मेघवाल होते. न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांनी आपल्या भाषणाची सुरुवात करताना असे म्हटले की, “जेव्हा न्यायालयाला संविधानाचा पहारेकरी म्हटले जाते, तेव्हा बारचे सदस्य त्या मशालीला वाहून नेतात ज्याच्या प्रकाशात आम्हाला संवैधानिक निर्णय घेण्यास मदत होते.” बार सदस्यांची जबाबदारी आहे की त्यांनी न्याय आणि संविधानाच्या आदर्शांना सतत जपले पाहिजे.

त्यांनी म्हटले की, सर्वोच्च न्यायालय आणि बार सदस्यांनी सदैव संविधानिक मूल्यांचे रक्षण करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. बार हे संविधानाचे रक्षक आणि न्यायाचे मार्गदर्शक आहेत, अशी ओळख त्यांनी अधोरेखित केली. त्यांनी सांगितले की संविधान दिनाचा हा प्रसंग त्यांच्या दृष्टीने अत्यंत खास आहे, कारण हा त्यांचा पहिला सार्वजनिक भाषण आहे आणि याच दिवशी भारताच्या लोकांनी आपला सर्वात महत्त्वाचा दस्तऐवज स्वीकारला. कायदा मंत्री अर्जुन राम मेघवाल यांनी संविधान निर्मिती प्रक्रियेचे महत्व स्पष्ट करताना असे म्हटले की संविधान सभेत सर्व समाजघटकांचे प्रतिनिधी होते आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी अत्यंत समजूतदारपणे संविधानाची मांडणी केली. त्यांनी सांगितले की आपत्कालीन परिस्थितीतही संविधानाने भारताला योग्य दिशा दिली. आज भारत जगातील चौथी मोठी अर्थव्यवस्था असून तिसऱ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. त्यांनी हेही नमूद केले की पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे लक्ष्य आहे की २०४७ पर्यंत भारत विकसित देशांच्या श्रेणीत पोहोचावा.

हेही वाचा..

अमृतसरमध्ये पाकिस्तानी हँडलरशी संबंधित दोघांना अटक

अंतर्गत भ्रष्टाचारामुळे पाकिस्तानची अर्थव्यवस्था खिळखिळी

यूएनएआयडीएसकडून एचआयव्हीबाबत दिली चेतावणी

रेल्वेत फक्त हलाल मांस; मानवाधिकार आयोगाने पाठवली नोटीस

इंडस्ट्री ४.०, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स यांसारख्या नव्या आव्हानांचा उल्लेख करताना मंत्री मेघवाल म्हणाले की, संविधान आपल्याला या बदलांना सामोरे जाण्याची ताकद देते. संविधान केवळ राजकीय समानताच नाही, तर सामाजिक आणि आर्थिक क्षेत्रातही न्यायाची हमी देते. सॉलिसिटर जनरल तुषार मेहता यांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, संविधानाची यात्रा १९४६ पासून सुरू झाली आणि केवळ काही व्यक्तींनी नव्हे तर डॉ. आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखाली संविधान सभेतील सर्व सदस्यांनी १६५ दिवस चर्चा-विचारांती ते तयार केले. संविधान सभेत भारतातील प्रत्येक प्रदेश, धर्म, भाषा आणि संस्कृतीचे प्रतिनिधित्व होते.

तुषार मेहता यांनी सांगितले की, इतर देशांच्या संविधानातील सर्वोत्तम बाबी भारताने स्वीकारल्या, पण त्या भारतीय समाजरचनेनुसार बदलाव्यात हेही पाहिले. संविधानातील तीनही अंग – कार्यपालिका, विधायिका आणि न्यायपालिका – स्वतंत्र आहेत, पण त्यांच्यात अंतर्गत संतुलन आहे. जर एखादे अंग संवैधानिक मर्यादा ओलांडते, तर न्यायपालिका हस्तक्षेप करते. त्यांनी सामान्य नागरिकाच्या भूमिकेवरही भर दिला आणि सांगितले की, सामान्य जनता संविधानाला जिवंत आणि प्रभावी ठेवते. संविधान दिनाच्या निमित्ताने दिव्यांग आर्टिस्ट अपूर्व ओम यांनी CJI सूर्यकांत यांना त्यांचे स्केच-पेंटिंग भेट दिले. अपूर्वचे वडील सर्वोच्च न्यायालयात वकील आहेत. अपूर्व यांची पेंटिंग्स आंतरराष्ट्रीय पातळीवरही प्रदर्शित झाल्या असून, इंटरनॅशनल कोर्ट ऑफ जस्टिस (ICJ) आणि यूनेस्को मुख्यालय पॅरिसमध्ये त्यांचा समावेश आहे.