भारताच्या संरक्षण संशोधन क्षेत्रात नेतृत्वबदलाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह यांच्याकडे संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेच्या (DRDO) अध्यक्षपदाचा अतिरिक्त कार्यभार सोपवला आहे. विद्यमान DRDO प्रमुख डॉ. समीर कामत यांचा वाढीव कार्यकाळ ३१ मे २०२६ रोजी संपुष्टात येत असल्याने हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
कार्मिक मंत्रालयाने जारी केलेल्या आदेशानुसार, राजेश कुमार सिंह हे संरक्षण सचिव म्हणून आपल्या विद्यमान जबाबदाऱ्यांसोबतच संरक्षण संशोधन आणि विकास विभागाचे सचिव तसेच DRDO चे अध्यक्ष म्हणूनही काम पाहतील. सक्षम प्राधिकरणाच्या मंजुरीनंतर ही व्यवस्था लागू करण्यात आली असून, देशाच्या प्रमुख संरक्षण संशोधन संस्थेमध्ये नेतृत्वाची सातत्यता राखणे हा यामागील उद्देश असल्याचे आदेशात नमूद करण्यात आले आहे. डॉ. समीर कामत यांची २०२२ मध्ये DRDO अध्यक्षपदी नियुक्ती झाली होती. त्यांच्या कार्यकाळात त्यांना प्रत्येकी एका वर्षाची दोन मुदतवाढ देण्यात आली होती. त्यांच्या नेतृत्वाखाली स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञान आणि लष्करी संशोधनाशी संबंधित अनेक महत्त्वाचे प्रकल्प पुढे सरकले. आता त्यांचा कार्यकाळ संपल्यानंतर सरकारने अंतरिम स्वरूपात ही जबाबदारी राजेश कुमार सिंह यांच्याकडे सोपवली आहे.
माहितीनुसार, DRDO सध्या अनेक महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पांवर काम करत आहे. त्यामुळे नेतृत्वबदलामुळे कोणत्याही प्रकल्पाच्या गतीवर परिणाम होऊ नये, यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे. कायमस्वरूपी अध्यक्षाची नियुक्ती होईपर्यंत ही व्यवस्था कायम राहणार आहे. राजेश कुमार सिंह यांची नियुक्ती अशा वेळी झाली आहे, जेव्हा भारत संरक्षण क्षेत्राचे आधुनिकीकरण, स्वदेशी शस्त्रप्रणालींचा विकास आणि सामरिक क्षमतावाढ यावर विशेष भर देत आहे. संरक्षण सचिव आणि DRDO अध्यक्ष या दुहेरी भूमिकेमुळे ते संरक्षण धोरण आणि तांत्रिक संशोधन यांच्यातील महत्त्वाचा दुवा ठरणार असल्याचे मानले जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, यामुळे संरक्षण नियोजन आणि संशोधन प्राधान्यक्रमांमध्ये अधिक प्रभावी समन्वय साधला जाऊ शकतो.
दरम्यान, केंद्र सरकारने इतर वरिष्ठ वैज्ञानिक आणि प्रशासकीय पदांवरही अतिरिक्त कार्यभारासंदर्भातील आदेश जारी केले आहेत. एन. कालैसेल्वी यांच्याकडे पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाच्या सचिवपदाचा अतिरिक्त कार्यभार सोपवण्यात आला आहे. विद्यमान सचिव एम. रविचंद्रन हे ३१ मे रोजी निवृत्त होत असल्याने हा निर्णय घेण्यात आला. हवामान संशोधन, सागरी अभ्यास आणि आपत्तीपूर्व अंदाज यांसारख्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये कार्यरत असलेल्या पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयातही प्रशासनिक सातत्य राखण्यासाठी ही अंतरिम व्यवस्था करण्यात आली आहे.
हे ही वाचा:
‘हिंदूंविरोधात मुस्लिमांना भडकवलं!’ ममता बॅनर्जींविरोधात तक्रार
सिद्धरामय्या यांनी मुलासाठी मंत्रिमंडळात मागितले स्थान?
आशिया- प्रशांत महासागरावर कोणतेही राष्ट्र वर्चस्व गाजवू शकत नाही!
कर्नाटकात २० लाख बेकायदा बांगलादेशी?
याशिवाय, अल्पसंख्याक कार्य मंत्रालयाचे सचिव श्रीवत्स कृष्णा यांच्याकडे राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोगाच्या सचिवपदाचा अतिरिक्त कार्यभार देण्यात आला आहे. आयोगाच्या सचिव अलका उपाध्याय या ३१ मे रोजी निवृत्त होत असल्याने त्यांच्याकडे ही जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे. विश्लेषकांच्या मते, विविध मंत्रालये आणि संस्थांमधील नेतृत्वबदल सुरळीतपणे पार पडावा यासाठी सरकार वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडे अतिरिक्त जबाबदाऱ्या सोपवण्याची रणनीती अवलंबत आहे. विशेषतः DRDO मधील राजेश कुमार सिंह यांची भूमिका संरक्षण आणि सामरिक क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या नजरेत राहणार आहे, कारण भारताच्या आत्मनिर्भर संरक्षण तंत्रज्ञान विकासात DRDO ची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. येत्या काही महिन्यांत DRDO च्या महत्त्वाच्या प्रकल्पांची प्रगती, स्वदेशी संरक्षण प्रणालींचा विकास आणि तांत्रिक नवोन्मेष कार्यक्रमांच्या अंमलबजावणीत राजेश कुमार सिंह यांचे नेतृत्व निर्णायक ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.