स्मित मछारला झालेली जखम…दोनवेळा मिळाले जीवदान

फ्लाय दुबईचे विमान हवेत असताना सहवैमानिक हम्मामीने केलेल्या दहशतवादी हल्ल्यातून बचावलेल्या भारतीय वैमानिक कॅप्टन स्मित मछार यांच्या डोक्याला झालेल्या गंभीर स्वरूपाच्या इजेची छायाचित्रे समोर आल्यानंतर ही जखम किती जीवघेणी होती, याची चर्चा सुरू झाली आहे. ओमानी सहवैमानिकाने कुऱ्हाडीने वारंवार त्यांच्या डोक्यावर हल्ला केला होता. त्यांच्या डोक्यावरील खोल जखमांच्या खुणा आणि शस्त्रक्रियेनंतर लावलेल्या स्टेपल्स पाहून न्यूरोसर्जननी कवटीला झालेल्या धोकादायक फ्रॅक्चरकडे लक्ष वेधले आहे. शस्त्रक्रियेदरम्यान या फ्रॅक्चरमुळे प्रचंड रक्तस्राव होण्याची शक्यता होती.

मेंदूच्या त्या भागातील प्रमुख रक्तवाहिनीला इजा झाल्यास मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्वाचा धोका ४० टक्क्यांपेक्षा अधिक असू शकतो, असा इशारा एका डॉक्टरांनी दिला. दुसऱ्या डॉक्टरांनी स्पष्ट केले की, कॅप्टन स्मित मछार यांच्यावर उपचार करताना कवटीचे तुटलेले तुकडे उचलण्याच्या प्रक्रियेत एका मिनिटात दोन लिटर रक्तस्राव होण्याचा धोका निर्माण होऊ शकला असता.

अमेरिकेतील टेनेसी येथे कार्यरत न्यूरोसर्जन डॉ. सनत दीक्षित यांनी या जखमेचे वर्णन करताना म्हटले की, ही “डोक्याच्या मागील भागातील कवटीला झालेली फ्रॅक्चरची जखम असून, तिच्यावर मोठ्या प्रमाणावर क्रॅनिओटॉमी शस्त्रक्रिया करण्यात आली आहे. बाहेरील स्टेपल्सची रेषा त्याची साक्ष देते.”

मंगळवारी, २७ ऑक्टोबर रोजी अबू धाबी येथे मछार यांच्या सन्मानासाठी आयोजित समारंभादरम्यान त्यांना झालेल्या जखमांची छायाचित्रे समोर आली. डोक्यातून मोठ्या प्रमाणात रक्तस्राव होत असतानाही, दृष्टी धूसर झाली असतानाही आणि शुद्ध हरपल्यानंतरही कॅप्टन मछार यांनी कॉकपिटचा दरवाजा उघडण्यात यश मिळवले. त्यामुळे प्रवासी आणि विमानातील कर्मचाऱ्यांना दहशतवादी सहवैमानिकावर ताबा मिळवता आला आणि मोठी दुर्घटना टळली.

हे ही वाचा:

भारतीय नौदलाला मिळणार ८ अत्याधुनिक युद्धनौका

प्रकृतीवर प्रश्न विचारताच ट्रम्प पत्रकारावर संतापले

लंगोटी सुटली तरी नाचतोय अब्दुल!

नागपूर पदवीधर मतदार संघाने राखली काँग्रेसची लाज

कसला धोका होता?

यूएईमध्ये झालेल्या सन्मान सोहळ्यादरम्यान कॅप्टन मछार यांच्या डोक्याच्या मागील भागावर दिसलेल्या शस्त्रक्रियेच्या मोठ्या खुणा आणि स्टेपल्समुळे वैद्यकीय तज्ज्ञांचे लक्ष वेधले गेले आहे. या जखमांवरून डॉक्टरांनी विविध निरीक्षणे नोंदवली आहेत.

नवी दिल्लीतील आयएसआयसी मल्टिस्पेशालिटी हॉस्पिटलचे सल्लागार न्यूरोलॉजिस्ट डॉ. राहुल चावला यांनी स्पष्ट केले की, डोक्याला झालेल्या दुखापतीमुळे कधीकधी शरीराच्या आत रक्तस्राव होऊ शकतो, कवटीला फ्रॅक्चर होऊ शकते किंवा मेंदूला इजा होऊ शकते. डोक्याला झालेली दुखापत केवळ बाह्य जखमेपुरती मर्यादित असू शकते. परंतु काही प्रकरणांमध्ये अंतर्गत रक्तस्राव, कवटीचे फ्रॅक्चर किंवा मेंदूला इजाही होऊ शकते. त्यामुळे केवळ जखम किती मोठी दिसते, यावरून दुखापतीची गंभीरता ठरवता येत नाही.”

अमेरिकेतील न्यूरोसर्जन डॉ. दीक्षित यांनी ‘एक्स’ या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरील पोस्टमध्ये सांगितले की, सर्वांत मोठा धोका केवळ कवटीला झालेल्या फ्रॅक्चरचा नव्हता, तर जखमी भागाच्या अगदी जवळ असलेल्या प्रमुख रक्तवाहिनीचा होता.

डॉ. दीक्षित यांच्या मते, आपत्कालीन कुऱ्हाडीचे वार मेंदूच्या मागील वरच्या भागातील पोस्टेरियर सुपीरियर सॅजिटल सायनस या प्रमुख शिरारक्तवाहिनीच्या भागावर झाले होते. ही रक्तवाहिनी मेंदूच्या दोन अर्धगोलांदरम्यान असते आणि मेंदूमधून रक्त बाहेर वाहून नेण्याचे काम करते. या रक्तवाहिनीला इजा झाल्यास मोठ्या प्रमाणात रक्तस्राव होऊ शकतो आणि मेंदूमधून रक्ताचा सामान्य निचरा होण्याच्या प्रक्रियेत अडथळा निर्माण होऊ शकतो.

दोन लिटर रक्तस्राव ?

डॉ. दीक्षित यांनी कॅप्टन मछार यांच्यावर झालेली शस्त्रक्रिया किती धोकादायक असू शकली असती, याकडेही लक्ष वेधले.

“काही गोष्टी धोकादायक असतात; पण फ्रॅक्चर उचलताना रक्तवाहिनीवरील आवरण उघडे पडण्याचा आणि एका मिनिटात दोन लिटर रक्त गमावण्याचा धोका असणे, हे त्याहूनही भयावह आहे,” असे त्यांनी ‘एक्स’वरील पोस्टमध्ये लिहिले.

सोप्या भाषेत सांगायचे तर, कवटीचा तुटलेला तुकडा कधीकधी जखमी रक्तवाहिनीवर दाब देत असल्याने रक्तस्राव तात्पुरता मर्यादित राहू शकतो. परंतु शस्त्रक्रियेदरम्यान डॉक्टरांनी हा तुकडा उचलल्यास जखमी रक्तवाहिनी उघडी पडण्याचा आणि अनियंत्रित रक्तस्राव सुरू होण्याचा धोका असतो.