मधाचे उत्पन्न वाढल्याने पंतप्रधान खुश

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रविवारी ‘मन की बात’ या रेडिओ कार्यक्रमाच्या १२२व्या भागात मधमाशी पालनाचा उल्लेख करत वाढत्या शहद उत्पादनाबद्दल आनंद व्यक्त केला. त्यांनी शहदाच्या गोडीला आत्मनिर्भर भारताची चव असे संबोधले. मोदी म्हणाले की गेल्या ११ वर्षांत भारतात मधमाशी पालनाच्या क्षेत्रात एक ‘स्वीट रिव्होल्यूशन’ घडून आला आहे. या गोड क्रांतीमुळे शहदाच्या उत्पादनात मोठी वाढ झाली आहे. पंतप्रधान म्हणाले, “२० मे रोजी ‘जागतिक मधमाशी दिवस’ साजरा करण्यात आला. हा असा दिवस आहे जो आपल्याला आठवण करून देतो की शहद ही केवळ गोड चव नसून आरोग्य, स्वयंरोजगार आणि आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक आहे. मागील ११ वर्षांत भारतात मधमाशी पालनात गोड क्रांती घडली आहे. १०–११ वर्षांपूर्वी भारतात वार्षिक शहद उत्पादन ७०–७५ हजार मेट्रिक टन इतके होते. आता ते वाढून सव्वा लाख मेट्रिक टनांच्या जवळपास पोहोचले आहे. म्हणजे शहद उत्पादनात सुमारे ६० टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.

आज आपण हनी उत्पादन आणि निर्यातीच्या बाबतीत जगातील आघाडीच्या देशांमध्ये आलो आहोत. या यशस्वी बदलामागे ‘राष्ट्रीय मधमाशी पालन मिशन’ आणि ‘शहद मिशन’ यांचा मोठा वाटा आहे. या अंतर्गत हजारो शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण देण्यात आले, त्यांना आवश्यक साधनं पुरवली गेली आणि थेट बाजारपेठांपर्यंत पोहोच मिळवून देण्यात आली. या बदलांचा परिणाम केवळ आकड्यांमध्ये दिसत नाही, तर तो गावांमध्ये प्रत्यक्ष पाहायला मिळतो. मोदी पुढे म्हणाले, “छत्तीसगडच्या कोरिया जिल्ह्याचे उदाहरण पाहा, तिथे आदिवासी शेतकऱ्यांनी ‘सोन हनी’ नावाने एक शुद्ध सेंद्रिय शहद ब्रँड तयार केला आहे. आज हा शहद गव्हर्नमेंट ई-मार्केटप्लेससह अनेक ऑनलाइन पोर्टल्सवर विकला जात आहे. म्हणजे गावातील मेहनत आता ग्लोबल बनते आहे. उत्तर प्रदेश, गुजरात, जम्मू-काश्मीर, पश्चिम बंगाल आणि अरुणाचल प्रदेशातही हजारो महिला आणि युवक आता हनी उद्योजक बनले आहेत. आणि आता केवळ शहदाचे उत्पादन नव्हे, तर त्याची शुद्धताही सुनिश्चित केली जात आहे. काही स्टार्टअप्स आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स व डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर करून शहदाच्या गुणवत्तेची खात्री देत आहेत.

हेही वाचा..

इंदौरमध्ये जीर्ण इमारतींवर बुलडोजर

चार राज्यांमधील ५ विधानसभा जागांसाठी पोटनिवडणुकांची घोषणा!

राजस्थानमधून आणखी एक गुप्तहेर कासीमला अटक!

दिल्लीत मुसळधार पावसामुळे २०० हून अधिक विमानांना फटका!

जेव्हा तुम्ही पुढच्यावेळी शहद खरेदी कराल, तेव्हा हे हनी उद्योजक तयार करत असलेले शहद नक्की वापरून पाहा. प्रयत्न करा की एखाद्या स्थानिक शेतकऱ्याकडून किंवा महिला उद्योजकाकडून शहद घ्या, कारण त्या प्रत्येक थेंबामध्ये केवळ चव नाही, तर भारताच्या मेहनतीचं आणि आशेचं प्रतिबिंब आहे. शहदाची ही गोडी म्हणजे आत्मनिर्भर भारताची चव आहे. मोदी पुढे म्हणाले, “आपण शहदाशी संबंधित आंतरराष्ट्रीय प्रयत्नांबद्दल बोलत आहोत, तेव्हा मला एक विशेष उपक्रम सांगायचा आहे. हा उपक्रम आपल्याला आठवण करून देतो की मधमाशांचा संरक्षण करणे हे केवळ पर्यावरणाचे नव्हे, तर शेतीचे आणि पुढच्या पिढ्यांचेही उत्तरदायित्व आहे.

“हे उदाहरण पुणे शहरातील आहे. तिथल्या एका हाउसिंग सोसायटीमध्ये मधमाशांचे पोळे सुरक्षा कारणास्तव हटवण्यात आले. पण या घटनेने एका तरुणाला विचार करायला भाग पाडले. अमित नावाच्या युवकाने ठरवलं की मधमाशांना हटवण्याऐवजी त्यांना वाचवायला हवं. त्यांनी स्वतः अभ्यास केला, माहिती मिळवली, आणि इतरांनाही जोडायला सुरुवात केली.

हे ‘बी-फ्रेंड्स’ आता मधमाशांची पोळी एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी सुरक्षितरीत्या हलवतात, जेणेकरून लोकांनाही धोका होणार नाही आणि मधमाशांचंही रक्षण होईल. अमितजींच्या या प्रयत्नांचा परिणाम चांगलाच दिसून येतो आहे. मधमाशांच्या वसाहती वाचत आहेत, शहद उत्पादन वाढत आहे आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे लोकांमध्ये जागरूकता वाढत आहे. हा उपक्रम आपल्याला शिकवतो की जेव्हा आपण निसर्गासोबत समन्वयाने काम करतो, तेव्हा त्याचा फायदा सर्वांनाच होतो.