महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेश या राज्यांनी पाइपद्वारे नैसर्गिक वायू (PNG) वापरात देशात आघाडी घेतली असून, केंद्र सरकारच्या विशेष मोहिमेमुळे या इंधनाचा वापर झपाट्याने वाढताना दिसत आहे. एलपीजी सिलिंडरवरील अवलंबित्व कमी करून स्वच्छ, सुरक्षित आणि सातत्याने उपलब्ध असलेल्या PNG कडे वळण्यासाठी सरकारने जोरदार प्रयत्न सुरू केले आहेत आणि त्याला नागरिकांकडूनही सकारात्मक प्रतिसाद मिळत आहे.
मार्च महिन्यापासून सुरू करण्यात आलेल्या या मोहिमेनंतर देशभरात मोठ्या प्रमाणावर निष्क्रिय पडलेले PNG कनेक्शन पुन्हा सुरू करण्यात आले. १६ एप्रिलपर्यंत सुमारे ४.७ लाख कनेक्शन पुन्हा सक्रिय झाले असून, यामध्ये महाराष्ट्र पहिल्या क्रमांकावर आहे. राज्यात सुमारे १.२ लाख कनेक्शन पुन्हा सुरू करण्यात आले, तर उत्तर प्रदेशमध्ये सुमारे १ लाख कनेक्शन सक्रिय झाले आहेत. यावरून या दोन्ही राज्यांमध्ये PNG वापराचा वेगाने विस्तार होत असल्याचे स्पष्ट होते.
हे ही वाचा:
“भारताविरुद्धच्या कृत्यांना प्रत्युत्तर निश्चित!”
वायुसेनेला ‘सुपर बूस्ट’! Su-57M1 फायटर जेट्सची मोठी खरेदी होणार?
“भारत कोणत्याही प्रकारच्या दहशतीपुढे झुकणार नाही”
२०२६ ची चारधाम यात्रा सुरू: तारखा, मार्ग, नोंदणी आणि नवीन नियमांची संपूर्ण माहिती
फक्त जुनी कनेक्शनच नव्हे, तर नवीन कनेक्शन घेण्याचाही वेग वाढला आहे. देशभरात सुमारे ५.२ लाख नवीन PNG कनेक्शन नोंदवले गेले असून, त्यापैकी सुमारे २२ टक्के म्हणजेच १.२ लाख कनेक्शन महाराष्ट्रातच घेतले गेले आहेत. यानंतर गुजरातसारख्या राज्यांमध्येही मोठ्या प्रमाणावर नोंदणी होत असल्याचे दिसून येते.
सरकारने PNG वापराला चालना देण्यामागे महत्त्वाचे कारण म्हणजे आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती. पश्चिम आशियातील तणावामुळे एलपीजी पुरवठ्यावर दबाव निर्माण झाला आहे. अशा परिस्थितीत घरगुती वापरासाठी अधिक विश्वासार्ह आणि सातत्याने उपलब्ध असलेला PNG हा उत्तम पर्याय मानला जात आहे. PNG हा पर्यावरणपूरक असल्याने प्रदूषण कमी करण्यासही मदत होते.
पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू नियामक मंडळाने देशभरातील विविध भागांमध्ये PNG कनेक्शन जलद गतीने देण्याचे निर्देश दिले आहेत. देशातील ११० भौगोलिक भागांमध्ये ही मोहीम राबवली जात असून, महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेशातील अनेक भागांचा त्यात समावेश आहे. ही मोहीम ३० जूनपर्यंत सुरू राहणार आहे, त्यामुळे पुढील काही महिन्यांत PNG वापरात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे.
देशातील एकूण स्थिती पाहता, जानेवारी अखेरीपर्यंत सुमारे १.६ कोटी घरगुती PNG कनेक्शन उपलब्ध आहेत, त्यापैकी सुमारे १ कोटी कनेक्शन सध्या सक्रिय आहेत. याशिवाय हजारो व्यावसायिक आणि औद्योगिक ग्राहकही PNG वापरत आहेत. देशभरातील ३०० हून अधिक भागांमध्ये ही सेवा पोहोचली आहे.
राज्य सरकारांची भूमिकाही यात महत्त्वाची ठरत आहे. PNG वापर वाढवणाऱ्या राज्यांना केंद्राकडून अतिरिक्त एलपीजी वाटपाचे प्रोत्साहन दिले जात आहे. त्यामुळे राज्येही या मोहिमेत सक्रियपणे सहभागी होत आहेत. स्थानिक प्रशासन, गॅस कंपन्या आणि गृहनिर्माण संस्था यांच्या माध्यमातून नागरिकांमध्ये जागरूकता वाढवण्यावर भर दिला जात आहे.
एकंदरीत, सुरक्षितता, सोयीस्कर वापर आणि पर्यावरणपूरकता यामुळे PNG हा भविष्यातील प्रमुख इंधन पर्याय ठरत आहे. सरकारच्या पुढाकारामुळे आणि नागरिकांच्या वाढत्या प्रतिसादामुळे महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेशसारखी राज्ये या बदलाचे नेतृत्व करत असून, येत्या काळात देशभरात PNG वापरात मोठी वाढ होण्याची चिन्हे स्पष्ट दिसत आहेत.
