हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतील (Strait of Hormuz) तणाव आणि शिपिंगमध्ये झालेला व्यत्यय आता थेट मुंबईच्या रिअल इस्टेट बाजारावर परिणाम करू लागला आहे. हजारो किलोमीटर दूर घडणारी ही भू-राजकीय घटना दक्षिण मुंबईतील घरांच्या किंमती वाढण्यामागे महत्त्वाचा घटक ठरत आहे. सदर मार्ग हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या समुद्री व्यापार मार्गांपैकी एक मानला जातो. या मार्गातून मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल, गॅस तसेच बांधकामासाठी लागणारे अनेक कच्चे साहित्य जगभर पोहोचते. मात्र २०२६ मधील संघर्षामुळे या मार्गावरून होणारी वाहतूक मोठ्या प्रमाणात विस्कळीत झाली आहे, ज्याचा परिणाम भारतावरही होत आहे.
हे ही वाचा:
शशी थरूर म्हणतात, इराण युद्धात भारताची भूमिका जबाबदारपणाची
चक्रवर्तींच्या राजीनाम्यानंतर केकी मिस्त्री अंतरिम अध्यक्ष
‘मन की बात’मधून मिळाले तीन वर्षांत कोटी कोटी
पश्चिम आशियातील संघर्ष तीव्र; कच्च्या तेलाच्या किमती ११२ डॉलरवर
या व्यत्ययामुळे सर्वात मोठा फटका बांधकाम क्षेत्राला बसत आहे. स्टील, अॅल्युमिनियम, प्लास्टिक, केमिकल्स आणि इतर आयातीत साहित्याच्या पुरवठ्यात उशीर होत आहे. तसेच जहाजांना पर्यायी मार्गाने जावे लागत असल्याने वाहतूक खर्चही वाढला आहे. परिणामी, प्रकल्पांचा खर्च वाढत असून बांधकामाची वेळही लांबत आहे.
विशेषतः दक्षिण मुंबईसारख्या प्रीमियम रिअल इस्टेट बाजारात हा परिणाम अधिक तीव्र आहे. येथे वापरले जाणारे उच्च दर्जाचे साहित्य मोठ्या प्रमाणात आयातीवर अवलंबून असते. त्यामुळे पुरवठा खंडित झाल्यास किंवा महाग झाल्यास थेट घरांच्या किंमतीत वाढ दिसून येते.
तज्ज्ञांच्या मते, शिपिंग मार्ग बदलल्यामुळे केवळ वेळच वाढलेली नाही तर लॉजिस्टिक्सचा खर्चही मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. त्यामुळे डेव्हलपर्सना प्रकल्पाचा खर्च भरून काढण्यासाठी फ्लॅटच्या किंमती वाढवण्याशिवाय पर्याय राहत नाही. काही प्रकल्पांमध्ये विलंब होण्याची शक्यता देखील व्यक्त केली जात आहे.
याशिवाय, जागतिक पातळीवर तेल आणि गॅसच्या किंमती वाढल्याने बांधकामाशी संबंधित सर्वच घटक महाग होत आहेत. ऊर्जा खर्च वाढल्यामुळे सिमेंट, स्टील यांसारख्या साहित्यांच्या उत्पादन खर्चात वाढ होत आहे, ज्याचा थेट परिणाम घरांच्या किंमतीवर होतो.
एकूणच, हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतील संकट हे केवळ ऊर्जा बाजारापुरते मर्यादित नसून त्याचे परिणाम भारतातील शहरी अर्थव्यवस्थेवर, विशेषतः मुंबईच्या रिअल इस्टेट क्षेत्रावर स्पष्टपणे दिसू लागले आहेत. त्यामुळे आगामी काळात दक्षिण मुंबईत घर खरेदी करणे अधिक महाग होण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
