व्याजदर स्थिर, पण धोक्याची घंटा कायम!

अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने सलग पाचव्यांदा प्रमुख व्याजदर ३.५० ते ३.७५ टक्के या पातळीवर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला असला, तरी या निर्णयामुळे जागतिक आर्थिक बाजारातील अनिश्चितता पूर्णपणे दूर झालेली नाही. उलट, फेडच्या धोरण समितीतील तीन सदस्यांनी व्याजदर वाढवण्याच्या बाजूने मतदान केल्याने महागाईविरोधातील लढा अद्याप संपलेला नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. त्यामुळे सप्टेंबरमध्ये व्याजदर वाढू शकतात, अशी शक्यता बाजाराने गृहीत धरली असून त्याचा परिणाम शेअर बाजार, सोने, डॉलर आणि जागतिक गुंतवणुकीवर दिसू लागला आहे.

व्याजदर स्थिर ठेवल्याने जागतिक शेअर बाजाराला सुरुवातीला दिलासा मिळाला. कंपन्यांवरील कर्जाचा अतिरिक्त भार तात्पुरता टळल्याने गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आणि अनेक बाजारांमध्ये सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले. मात्र, भविष्यातील दरवाढीची शक्यता कायम असल्यामुळे ही तेजी फार काळ टिकेल, याची खात्री नाही. पुढील काही आठवड्यांत अमेरिकेतील महागाई आणि रोजगाराचे आकडे बाजाराची दिशा ठरवणार आहेत.

भारतीय शेअर बाजारावरही या निर्णयाचा मिश्र परिणाम होण्याची शक्यता आहे. व्याजदर स्थिर राहिल्याने परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा (FII) भारतातील ओघ कायम राहू शकतो, त्यामुळे सेन्सेक्स आणि निफ्टीला अल्पकालीन आधार मिळू शकतो. मात्र, सप्टेंबरमध्ये फेडने व्याजदर वाढविल्यास अमेरिकन बाँडवरील परतावा अधिक आकर्षक ठरेल आणि परदेशी गुंतवणूकदार भारतासह उदयोन्मुख बाजारातून निधी काढण्याची शक्यता वाढेल. अशा परिस्थितीत भारतीय शेअर बाजारात पुन्हा एकदा मोठी अस्थिरता आणि नफावसुली दिसू शकते.
हे ही वाचा:
जंतर-मंतर आंदोलन प्रकरणी बलप्रयोगाचे निकष स्पष्ट करण्याचे निर्देश

ऐतिहासिक बॉर्डर-गावस्कर विजयाचा शिल्पकार अजिंक्य रहाणे निवृत्त

फेडच्या निर्णयाचा सर्वाधिक प्रभाव सोन्याच्या बाजारावर होण्याची शक्यता आहे. व्याजदर स्थिर राहिल्याने सोन्यावरील तातडीचा दबाव कमी झाला असला, तरी भविष्यातील दरवाढीच्या शक्यतेमुळे सोन्याला मोठी तेजी मिळण्याची शक्यता मर्यादित आहे. मात्र, पश्चिम आशियातील वाढता तणाव, जागतिक आर्थिक अनिश्चितता आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची वाढती मागणी यामुळे सोन्याच्या किमतींना मजबूत आधार मिळत राहू शकतो. त्यामुळे सोन्याच्या दरात मोठी घसरण अपेक्षित नसली तरी चढ-उतार कायम राहतील.

डॉलरच्या बाबतीतही ही बैठक महत्त्वाची ठरली आहे. भविष्यात व्याजदर वाढण्याची शक्यता असल्याने अमेरिकन डॉलरला बळ मिळू शकते. डॉलर मजबूत झाल्यास भारतीय रुपयावर दबाव वाढेल आणि कच्च्या तेलासह आयात होणाऱ्या वस्तू महाग होण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो. त्याचा परिणाम देशांतर्गत महागाईवरही होण्याची शक्यता आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, सध्याच्या परिस्थितीत गुंतवणूकदारांनी घाईघाईने निर्णय घेण्याऐवजी दीर्घकालीन दृष्टीकोन ठेवणे आवश्यक आहे. बाजारातील अस्थिरता लक्षात घेता विविध मालमत्तांमध्ये संतुलित गुंतवणूक करणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते. आता संपूर्ण जगाचे लक्ष सप्टेंबरमधील फेडच्या बैठकीकडे लागले असून, त्याआधी येणारे महागाई, रोजगार आणि आर्थिक वाढीचे आकडेच जागतिक शेअर बाजार, सोन्याचा बाजार आणि डॉलरची पुढील दिशा ठरवणार आहेत.