भारत आणि अमेरिका यांच्यात वर्षभर चाललेल्या चर्चेनंतर अखेर व्यापार करार झाला. या करारानुसार भारतीय निर्यातीवर अमेरिकेने लावलेले टॅरिफ ५० टक्क्यांवरून १८ टक्क्यांपर्यंत कमी करण्यात आले आहेत. या निर्णयामुळे वस्त्र, रत्न व आभूषण, समुद्री उत्पादने, अभियांत्रिकी वस्तू आणि रसायन उद्योगाला मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी सोमवारी (२ फेब्रुवारी) या कराराची घोषणा केली. हा करार दोन्ही देशांमधील व्यापारी संबंधांसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
उच्च टॅरिफ असूनही अलीकडच्या महिन्यांत भारताच्या अमेरिकेला होणाऱ्या निर्यातीत वाढ दिसून आली आहे. एप्रिल ते नोव्हेंबर या कालावधीत भारताची निर्यात ११.३ टक्क्यांनी वाढून ५९ अब्ज डॉलरवर पोहोचली. यामध्ये स्मार्टफोन शिपमेंट दुप्पट होऊन १६.७ अब्ज डॉलरपर्यंत गेले आहे. आता टॅरिफमध्ये कपात झाल्याने श्रमप्रधान आणि निर्याताभिमुख क्षेत्रांमध्ये मागणी आणि स्पर्धात्मकता वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
या कराराचा सर्वाधिक फायदा वस्त्र व परिधान उद्योगाला होण्याची अपेक्षा आहे. भारताच्या कपडा निर्यातीला बांगलादेश आणि व्हिएतनामसारख्या कमी खर्चाच्या देशांकडून तीव्र स्पर्धा होती. मात्र आता १८ टक्के अमेरिकन शुल्क हे बांगलादेश आणि श्रीलंकेवर लागू असलेल्या २० टक्के टॅरिफपेक्षा कमी असल्याने भारताला किंमत स्पर्धेत आघाडी मिळू शकते. भारताच्या एकूण वस्त्र निर्यातीपैकी सुमारे २८ टक्के हिस्सा अमेरिकेचा असून, आर्थिक वर्ष २०२४- २५ मध्ये भारताने अमेरिकेला ११ अब्ज डॉलरचे कपडा व परिधान निर्यात केले.
तज्ज्ञांच्या मते, आर्थिक वर्ष २०२७ पासून परिधान आणि होम टेक्सटाईल निर्यातीत महिन्यानुसार दुहेरी आकडी वाढ दिसू शकते. यामुळे मासिक परिधान निर्यात १.२७ अब्ज डॉलरवरून १.५ ते १.६ अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचू शकते. हा करार भारतीय कंपन्यांना अमेरिकन बाजारात अधिक प्रभावीपणे स्पर्धा करण्यास मदत करणार आहे. रत्न आणि आभूषण क्षेत्रासाठीही हा करार महत्त्वाचा मानला जात आहे. या उद्योगासाठी अमेरिका हा सर्वात मोठा बाजार असून सुमारे ३० टक्के निर्यात तेथे जाते. टॅरिफच्या दबावामुळे अलीकडच्या काळात निर्यातीत मोठी घट झाली होती. आता शुल्कात कपात झाल्याने किमतींमध्ये स्थिरता आणि मागणीत सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
हे ही वाचा:
“ये नया हिंदुस्तान है… घर में घुसेगा भी और मारेगा भी”; धुरंधर २ चा टीझर प्रदर्शित
Su-57 कराराची रशियासोबतची चर्चा निर्णायक टप्प्यावर!
उद्योगपतींनी भारत- अमेरिका व्यापार कराराचे केले स्वागत! काय दिल्या प्रतिक्रिया?
सोने- चांदीच्या घसरणीला ब्रेक; चांदीचे दर २१,००० ने वाढले
झींगे तसेच इतर समुद्री व फ्रोझन खाद्यपदार्थांचे निर्यातदार मोठ्या प्रमाणावर अमेरिकन बाजारावर अवलंबून आहेत. टॅरिफ कमी झाल्याने भारतीय झींगा अमेरिकन ग्राहकांसाठी अधिक स्वस्त होणार आहे. त्याचप्रमाणे गालिचे, विशेष रसायने, कृषी-रसायने, पॅकेज्ड फूड, तांदूळ आणि अभियांत्रिकी वस्तूंमध्येही स्पर्धात्मकता वाढण्याची शक्यता आहे. मात्र, काही क्षेत्रांवर या टॅरिफ कपातीचा परिणाम होणार नाही. अमेरिकेच्या ट्रेड एक्सपॅन्शन अॅक्ट, १९६२ च्या कलम २३२ अंतर्गत येणारी उत्पादने- जसे की ऑटोमोबाइल, स्टील, अॅल्युमिनियम, तांबे आणि जहाजे अजूनही उच्च शुल्काच्या कक्षेतच राहणार आहेत.
