भारताच्या रत्न आणि आभूषण (Gems and Jewellery) उद्योगासाठी फेब्रुवारी महिना सकारात्मक ठरला आहे. जेम अँड ज्वेलरी एक्सपोर्ट प्रमोशन कौन्सिल (GJEPC) च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, फेब्रुवारी महिन्यात भारताच्या रत्न-आभूषण निर्यातीत वार्षिक आधारावर ३.८६ टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली. या कालावधीत एकूण निर्यात २,६८०.७९ दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे २४,३४० कोटी रुपये) इतकी झाली.
मागील वर्षी म्हणजेच फेब्रुवारी २०२५ मध्ये ही निर्यात २,५८१.०८ दशलक्ष डॉलर्स इतकी होती. त्यामुळे चालू वर्षी झालेली वाढ उद्योगासाठी सकारात्मक संकेत मानली जात आहे. जागतिक पातळीवरील आर्थिक अनिश्चितता, बदलणाऱ्या व्यापार धोरणांचा परिणाम आणि काही प्रमुख बाजारपेठांमधील मागणीतील चढउतार यांसारख्या आव्हानांनंतरही भारतीय निर्यातदारांनी नवीन बाजारपेठांकडे लक्ष वळवून वाढ साध्य केली आहे.
हे ही वाचा:
UAE निर्बंधांचा परिणाम; दुबई मार्गावरील अनेक उड्डाणे रद्द
परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर बेल्जियमच्या दौऱ्यावर
नरेंद्र मोदी, भाजपला विरोध करताना राहुल गांधी बनलेत भारतविरोधी!
नेतन्याहू यांच्या मृत्यूची अफवा फेटाळली
GJEPC चे अध्यक्ष किरीट भन्साळी यांनी सांगितले की, गेल्या काही महिन्यांत जागतिक बाजारात अनेक आव्हाने होती. अमेरिकेतील टॅरिफ धोरणातील बदल, भू-राजकीय तणाव आणि ग्राहकांच्या पसंतीतील बदल यामुळे उद्योगावर दबाव होता. तरीही भारतीय रत्न-आभूषण उद्योगाने लवचिकता दाखवत निर्यात वाढवण्यात यश मिळवले.
फेब्रुवारीतील वाढीमध्ये विशेषतः चांदी आणि प्लॅटिनम आभूषणांच्या निर्यातीचा मोठा वाटा आहे. जागतिक बाजारात चांदी व प्लॅटिनमच्या किमती वाढल्याने या उत्पादनांची मागणीही वाढली. परिणामी चांदीच्या दागिन्यांच्या निर्यातीमध्ये मोठी झेप दिसून आली, तर प्लॅटिनम दागिन्यांनाही चांगली मागणी मिळाली.
दरम्यान, एप्रिल २०२५ ते फेब्रुवारी २०२६ या कालावधीत भारताची एकूण रत्न-आभूषण निर्यात जवळपास स्थिर राहिली आहे. या कालावधीत निर्यात सुमारे २५.९३ अब्ज डॉलर्स इतकी झाली, जी मागील वर्षाच्या याच कालावधीतील २५.९१ अब्ज डॉलर्सच्या तुलनेत किंचित जास्त आहे.
तथापि काही क्षेत्रांमध्ये आव्हाने कायम आहेत. विशेषतः कट-अँड-पॉलिश्ड हिऱ्यांच्या निर्यातीमध्ये काहीशी घट दिसून आली आहे. अमेरिकेसारख्या महत्त्वाच्या बाजारपेठांमध्ये मागणी कमी होणे आणि व्यापार धोरणांतील बदल याचा त्यावर परिणाम झाला आहे.
तज्ञांच्या मते, भारतीय निर्यातदारांनी विविध देशांमध्ये नवीन बाजारपेठा शोधण्यावर भर दिल्यामुळे उद्योगाला स्थिरता मिळत आहे. संयुक्त अरब अमिराती, ऑस्ट्रेलिया यांसारख्या बाजारपेठांमध्ये वाढती उपस्थिती भविष्यात निर्यातीसाठी महत्त्वाची ठरू शकते.
एकूणच, जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर फेब्रुवारी महिन्यातील ही वाढ भारतीय रत्न-आभूषण उद्योगासाठी आशादायक मानली जात आहे. उद्योग संघटनांच्या मते, पुढील काळात नवीन व्यापार करार, बाजारपेठांचा विस्तार आणि मूल्यवर्धित उत्पादनांवर भर दिल्यास निर्यात आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
