भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगाचे एसेट्स अंडर मॅनेजमेंट (एयूएम) २०३५ पर्यंत ३०० लाख कोटी रुपयांच्या पुढे जाण्याचा अंदाज आहे. डिजिटलीकरणाचा स्वीकार करणाऱ्या जन झेड, महिला आणि छोट्या शहरांतील कुटुंबांकडून याला मोठा फायदा होत असून हे गुंतवणूकदार एसआयपीच्या माध्यमातून दीर्घकालीन गुंतवणुकीला प्राधान्य देत आहेत, अशी माहिती मंगळवारी जाहीर झालेल्या एका अहवालात देण्यात आली आहे. भारताच्या म्युच्युअल फंड उद्योगाचा वाढीचा वेग २०२५ मध्ये खूप मजबूत राहिला आहे. या कालावधीत एयूएम नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत वाढून ८१ लाख कोटी रुपयांवर पोहोचला, जो नोव्हेंबर २०२४ मध्ये ६८ लाख कोटी रुपये होता. मागील पाच वर्षांत हा आकडा सुमारे तीनपट वाढला असून या काळात २१.९१ टक्के चक्रवाढ वार्षिक वाढ दर (सीएजीआर) नोंदवण्यात आला आहे.
आयसीआरए अॅनालिटिक्सच्या अहवालानुसार, निव्वळ प्रवाहातील वाढ, मजबूत बाजार कामगिरी, किरकोळ गुंतवणूकदारांचा वाढता सहभाग आणि बचतीचे वित्तीकरण यामुळे डिजिटलीकरणाला मोठी चालना मिळाली असून एयूएममध्ये सातत्यपूर्ण वाढ दिसून आली आहे. मे २०२५ मध्ये उद्योगाचा एयूएम सुमारे ७० लाख कोटी रुपये होता, जो पुढील सहा महिन्यांत म्हणजेच नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत ८० लाख कोटी रुपयांच्या पुढे गेला आहे. अहवालात सांगण्यात आले आहे की, जर भांडवली प्रवाह अशाच प्रकारे सुरू राहिला, तर पुढील काही वर्षांतच भारताचा एयूएम १०० लाख कोटी रुपयांपेक्षा अधिक होऊ शकतो, असे अनेक बाजारातील सहभागी मानतात.
हेही वाचा..
पाकिस्तानसाठी हेरगिरी : दोन काश्मिरींना अटक
भाजपाचे राष्ट्रीय कार्यकारी अध्यक्ष नितीन नबीन कर्मभूमीत
केरळमध्ये बर्ड फ्लूचा नवा प्रादुर्भाव
आयसीआरए अॅनालिटिक्सचे वरिष्ठ उपाध्यक्ष आणि मार्केट डेटा प्रमुख अश्विनी कुमार म्हणाले, “१०० लाख कोटी रुपयांपुढील दीर्घकालीन दृष्टीकोन आणखी परिवर्तनकारी वाढीकडे इशारा करतो. भू-राजकीय परिस्थिती आणि जागतिक अनिश्चितता असूनही, देशांतर्गत म्युच्युअल फंड उद्योगाने भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या विकास क्षमतेबाबत आशावाद दर्शवला आहे.” ओपन-एंडेड इक्विटी फंडांचे एयूएम पाच वर्षांत चौपट वाढून नोव्हेंबर २०२५ मध्ये ३६ लाख कोटी रुपयांवर पोहोचले आहे, जे नोव्हेंबर २०२० मध्ये ९ लाख कोटी रुपये होते. वार्षिक आधारावर ही वाढ १७.४५ टक्के असून नोव्हेंबर २०२४ मध्ये हा आकडा ३० लाख कोटी रुपये होता.
कुमार पुढे म्हणाले, “रणनीतिक लवचिकता, विविधीकृत गुंतवणूक आणि अनुकूल बाजार परिस्थिती यांच्या संयोगामुळे फ्लेक्सी-कॅप फंडांमध्ये वर्षागणिक मजबूत वाढ दिसून आली आहे. फ्लेक्सी-कॅप फंडांनंतर मल्टी-कॅप फंड आणि लार्ज व मिड-कॅप फंड श्रेणी येतात, ज्यामध्ये अनुक्रमे २४.७८ टक्के आणि २२.७८ टक्के वर्षागणिक वाढ नोंदवली गेली आहे.” डेट फंडांचे एयूएमही वार्षिक आधारावर १४.८२ टक्क्यांनी वाढून नोव्हेंबर २०२५ मध्ये १९ लाख कोटी रुपयांवर पोहोचले, जे नोव्हेंबर २०२४ मध्ये १७ लाख कोटी रुपये होते.
इक्विटी फंडांच्या कामगिरीबाबत बोलायचे झाल्यास, स्मॉल कॅप फंडांनी ५ आणि १० वर्षांच्या कालावधीत सर्वाधिक वाढ नोंदवली असून, अनुक्रमे २४.९१ टक्के आणि १६.७० टक्के सीएजीआर (३० नोव्हेंबरपर्यंत) प्राप्त केला आहे. सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (एसआयपी) हे भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगाच्या वाढीचे सर्वात मजबूत आणि विश्वासार्ह इंजिन म्हणून पुढे आले आहेत. नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत एसआयपी एयूएम १६.५३ लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला असून, हा म्युच्युअल फंड उद्योगाच्या एकूण एयूएमच्या २० टक्क्यांहून अधिक आहे. यावरून दीर्घकालीन मालमत्ता संचयात एसआयपीची महत्त्वाची भूमिका स्पष्ट होते.
