भारतीय शेअर बाजारात बुधवारी मोठी घसरण पाहायला मिळाली. जागतिक स्तरावरील वाढता भू-राजकीय तणाव, कच्च्या तेलाच्या किमतींतील उसळी आणि परदेशी गुंतवणूकदारांची (FII) सातत्याने सुरू असलेली विक्री यामुळे बाजारात जोरदार विक्रीचा दबाव निर्माण झाला. दिवसाच्या व्यवहारात सेन्सेक्स तब्बल ८०० हून अधिक अंकांनी घसरला, तर निफ्टीही महत्त्वाच्या पातळ्यांखाली घसरला. या घसरणीमुळे अवघ्या एका सत्रात गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत सुमारे ₹४.६६ लाख कोटींची घट झाली.
बाजारातील या घसरणीमागे अनेक कारणे एकाच वेळी सक्रिय झाल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक बाजारपेठांमध्ये अनिश्चितता निर्माण झाली असून, त्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल ९२ डॉलरच्या पुढे गेल्या आहेत. भारतासारख्या तेल आयातीवर अवलंबून असलेल्या देशासाठी ही बाब चिंतेची ठरत आहे. महागाई वाढण्याची शक्यता आणि आयात खर्च वाढण्याची भीती यामुळे गुंतवणूकदारांनी जोखीम कमी करण्याचा मार्ग स्वीकारला.
हे ही वाचा:
इराणची लष्करी ताकद खिळखिळी करण्याचा अमेरिकेचा प्रयत्न
हॉर्मुझच्या तणावाने पेटले तेलबाजार; ब्रेंट ९२ डॉलरच्या पार
पाटण्यात विद्यार्थ्यांची हिंसक निदर्शने; पोलिसांकडून अश्रुधूर, पाण्याचा मारा
रुपयाची घसरण म्हणजे अर्थव्यवस्था कमकुवत नाही
याशिवाय, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा आयात शुल्काबाबत कठोर भूमिका घेतल्याने जागतिक व्यापारावर नव्या दबावाची शक्यता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे जागतिक इक्विटी बाजारांमध्येही नकारात्मक वातावरण तयार झाले असून त्याचा परिणाम भारतीय बाजारावरही दिसून आला.
अमेरिकेची फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर पुन्हा वाढवू शकते, अशी शक्यता व्यक्त होत असल्याने उदयोन्मुख बाजारपेठांमधून भांडवल बाहेर पडण्याचा धोका वाढला आहे. याच काळात डॉलरच्या तुलनेत रुपयात झालेली घसरण आणि अमेरिकन बाँड यिल्डमध्ये झालेली वाढ यामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय बाजारातून पैसे काढण्याचा वेग वाढवला. परिणामी बँकिंग, आयटी, वाहन, धातू आणि वित्तीय क्षेत्रातील प्रमुख समभागांमध्ये मोठी विक्री झाली.
विश्लेषकांच्या मते, सध्या बाजारावर सात प्रमुख घटकांचा दबाव आहे. पश्चिम आशियातील संघर्ष, कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमती, अमेरिकेच्या व्यापार धोरणातील अनिश्चितता, फेडच्या व्याजदरवाढीची शक्यता, रुपयातील कमजोरी, वाढते बाँड यिल्ड आणि एफआयआयची सततची विक्री या सर्व कारणांमुळे गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास डळमळीत झाला आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, आगामी काही दिवस बाजारात अस्थिरता कायम राहू शकते. जागतिक घडामोडींवर गुंतवणूकदारांचे लक्ष राहणार असून, विशेषतः पश्चिम आशियातील परिस्थिती, कच्च्या तेलाच्या किमती आणि अमेरिकेच्या आर्थिक धोरणांवर बाजाराची पुढील दिशा अवलंबून असेल. त्यामुळे अल्पकालीन गुंतवणूकदारांनी सावध भूमिका घेण्याचा आणि दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी घाबरून निर्णय न घेण्याचा सल्ला बाजारतज्ज्ञ देत आहेत.