अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इशारा दिला की, जर बुधवारपर्यंत शत्रुत्व संपवण्यासाठी व्यापक करार झाला नाही, तर इराणसोबतची शस्त्रसंधी संपुष्टात आणली जाऊ शकते. आखातातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर लष्करी संघर्ष पुन्हा वाढण्याची शक्यता त्यांनी यातून दर्शवली आहे. ॲरिझोनाच्या फिनिक्स शहरातून वॉशिंग्टनला परतत असताना एअर फोर्स वन विमानातून पत्रकारांशी बोलताना, ट्रम्प यांनी युद्धविराम वाढवण्याबाबत अनिश्चितता दर्शवली.
“कदाचित मी ती वाढवणार नाही, पण (इराणच्या बंदरांवरील) नाकेबंदी कायम राहणार आहे,” असे ट्रम्प म्हणाले. त्यामुळे नाकेबंदी आहे आणि दुर्दैवाने आम्हाला पुन्हा बॉम्बफेक सुरू करावी लागेल, असे ते पुढे म्हणाले. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील रखडलेल्या राजनैतिक प्रयत्नांच्या पार्श्वभूमीवर ही टिप्पणी आली आहे, ज्यामध्ये पाकिस्तानात नुकतीच झालेली अप्रत्यक्ष चर्चेची फेरी अयशस्वी ठरली. जरी पडद्यामागील वाटाघाटींमुळे तणाव कमी होण्याची आशा निर्माण झाली असली तरी, निर्बंधांमधील सूट, आण्विक वचनबद्धता आणि सागरी सुरक्षा यांसारख्या प्रमुख मुद्द्यांवर दोन्ही बाजूंमध्ये मतभेद कायम आहेत.
जगातील सुमारे २० टक्के तेल आणि द्रवीकृत नैसर्गिक वायूची वाहतूक हाताळणाऱ्या महत्त्वपूर्ण जागतिक ऊर्जा मार्गिका, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या आसपास सुरू असलेल्या तणावामुळे परिस्थिती अधिकच गुंतागुंतीची झाली आहे. जरी वॉशिंग्टनने हा जलमार्ग खुला आणि सुरक्षित असल्याचा दावा केला असला तरी, अमेरिकेचा दबाव कायम राहिल्यास प्रवेश प्रतिबंधित केला जाऊ शकतो, असा इशारा तेहरानने वारंवार दिला आहे.
हे ही वाचा:
दुहेरी नागरिकत्व प्रकरणी राहुल गांधींविरोधात एफआयआर
भारत-चीन संबंधांना नवी दिशा; SCO मंचावरून संवादाला गती
वर्ल्ड स्क्वॅशचे माजी प्रमुख नारायण रामचंद्रन यांचे निधन
होर्मूझ सामुद्रधुनी खुली; कच्च्या तेलाच्या किमतीत तब्बल १०% घसरण
अमेरिकेने एप्रिलच्या मध्यापासून इराणच्या बंदरांना लक्ष्य करून नौदल नाकेबंदी लागू केली असून, तेहरानशी संबंधित सागरी हालचालींवर निर्बंध घालण्याचा यामागे उद्देश आहे. अमेरिकी अधिकाऱ्यांनी म्हटले आहे की, अंमलबजावणी प्रणालीअंतर्गत इराणी बंदरांमध्ये प्रवेश करण्याचा किंवा बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या जहाजांना परत पाठवण्यात आले आहे. तथापि, इराणने या कृतीचा बेकायदेशीर आणि चिथावणीखोर म्हणून निषेध केला आहे. इराणच्या नेत्यांनीही सामुद्रधुनीच्या स्थितीबाबत आणि व्यापक वाटाघाटींबाबतच्या अमेरिकेच्या दाव्यांना विरोध केला आहे.
तेहरानमधील अधिकाऱ्यांनी असे सुचवले आहे की, नाकेबंदी सुरू राहिल्यास त्याचा होर्मुझमार्गे होणाऱ्या जहाज वाहतुकीवर थेट परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे पुरवठ्यातील व्यत्ययांप्रति आधीच संवेदनशील असलेल्या जागतिक बाजारपेठांमध्ये चिंता वाढली आहे. दोन्ही पक्ष जाहीरपणे करारासाठी अनुकूलता दर्शवत असले तरी, ट्रम्प यांच्या ताज्या वक्तव्यांमुळे त्यांच्यातील दरी रुंदावत असल्याचे अधोरेखित होते. अमेरिकेच्या अध्यक्षांनी करार होण्याबाबत वारंवार आशावाद व्यक्त केला आहे, त्याच वेळी चर्चा फिसकटल्यास लष्करी परिणामांचा इशाराही दिला आहे.
